1944-54. Wspomnienia.

Tekst opowiada o tworzeniu się władzy ludowej na terenie ówczesnego powiatu pułtuskiego. Autorka, podobnie jak większość jej rodziny, związana była z PPR i bardzo aktywnie uczestniczyła w tym procesie. Swą relację zaczyna od momentu wyzwolenia Wyszkowa (4 IX 1944 r.), gdzie mieszkała z matką i rodzeństwem (ojciec zmarł w 1940 r.). Jej starszy brat, 25-letni Kostek Lonca,  został członkiem tymczasowego Komitetu Powiatowego i wiceprzewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej. Jesienią 1944 r. razem uczestniczyli w organizowaniu Związku Walki Młodych w Wyszkowie. Z tekstu dowiadujemy się m.in., kto należał do ZWM, jaki był skład zarządu (jej brat Kostek został jego przewodniczącym), jakie mieli zadania, jak wyglądały ich zebrania. W lutym 1945 r. Kostek zostaje zastrzelony, ona dostaje propozycję objęcia jego funkcji. Autorka następnie opisuje posiedzenie Powiatowej Rady Narodowej (14 II 1945 r.), gdzie podjęto ważne decyzje m.in. dot. składu PRN i odbyły się wybory prezydium. Jeszcze w lutym 1945 r. wyjeżdża do Pułtuska, gdzie ostatecznie osiada na stałe. Tam również organizuje ZWM, a w celu zarobkowym podejmuje także pracę przy organizowaniu więzienia dla aresztowanych przez MO i UB – miała zająć się administracją i kancelarią.  Więzienie ruszyło w czerwcu 1945 r. W tekście znajdujemy opis napadu na więzienie, zorganizowanego w listopadzie 1945 r. przez podziemie, w celu uwolnienia więźniów politycznych. Akcja się powiodła, zaś ona sama tylko przez przypadek uniknęła śmierci. Po tym zdarzeniu pracowników więzienia przeniesiono do innych zakładów. Marciniak pozostała w służbie więziennej jeszcze do marca 1947 r. Potem, z polecenia KP PPR, podjęła pracę w Starostwie Powiatowym na stanowisku kierownika referatu społeczno-politycznego. Prowadziła sprawy stowarzyszeń, zgromadzeń, narodowościowe, wyznaniowe i in. Jednym z głównych jej zadań było wystawianie tzw. opinii, czyli świadectw moralności, które potrzebne były przy ubieganiu się o pracę. Autorka relacjonuje niektóre wydarzenia z tej pracy. W 1950 r, gdy zlikwidowano urzędy starostów i burmistrzów, została wybrana na stanowisko wiceprzewodniczącego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej  w Pułtusku. Praca i działalność polityczna zajmowały jej b. dużo czasu, kosztem rodziny, którą w międzyczasie założyła. Od ponad dwóch lat była bowiem mężatką i miała córkę i syna. Po powrocie z urlopu macierzyńskiego w 1951 r, musiała zająć się skupem zboża, który został ogłoszony po wstrzymaniu dostaw z Zachodu. Do akcji tej postanowiono włączyć kobiety, wysyłając je po wsiach w celach propagandowych. Wkrótce odbywały się wybory do sejmu i dołożono jej jeszcze funkcję przewodniczącej Okręgowego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Gdy po pewnym czasie, przytłoczona nadmiarem pracy,  poprosiła, by zwolnić ją z części obowiązków, spotkało się to z brakiem zrozumienia. Od tego czasu zaczęła odczuwać szykany ze strony współpracowników. W tekście opisuje te zdarzenia, które łącznie z kłopotami zdrowotnymi doprowadziły ją do decyzji o odejściu z Prezydium PRN. Funkcję tę opuściła 1 VII 1954 r.

Na tym kończy się opowiadanie. W ramach krótkiego epilogu, autorka dodaje jeszcze kilka późniejszych informacji, m.in. , że w 1956 r. zdała maturę, a potem ukończyła studium bibliotekarskie i Wyższą Szkołę Nauk Społecznych. Nadal pracowała społecznie – w 1956 r. została przewodniczącą Komisji Weryfikacyjnej przy Komitecie Powiatowym PZPR.  W 1958 r. rozpoczęła pracę w aparacie partyjnym, przez 10 lat była sekretarzem ds. propagandy KP PZPR w Pułtusku. W 1973 r. przeszła na rentę, jednak nadal kontynuowała pracę społeczną.

Autor/Autorka: 
Opis fizyczny: 
mps. 22 k., poszyte.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
1580/49
Tytuł kolekcji: 
Zbiór wspomnień na konkurs CRZZ związany z pracą w 40-leciu PRL (1982-84)
Uwagi: 
W ramach obchodów 40-lecia PRL, Rada Krajowa Związku Zawodowego Pracowników PZPR, wspólnie z Referatem ds. Działaczy Ruchu Robotniczego KC PZPR i Instytutem Ruchu Robotniczego ANS, organizowała wśród pracowników partii oraz emerytów i rencistów (byłych pracowników PZPR) konkurs na wspomnienia związane z ich pracą w 40-leciu ludowej ojczyzny.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia