[brak]

Relacja powstała w roku 1945, obejmuje wydarzenia z okresu 1941-1945.

Autorka zaczęła relację od opisani pierwszych dni po wejściu wojsk niemieckich do Tarnopola. Zanotowała, że "Niemcy ze znakiem trupiej główki" (najprawdopodobniej Autorka miała na myśli oddziały o SS) szukali w mieście zamożnych Żydów. Chodzili po mieszkaniach i rabowali. Odnotowała także dużą ilość gwałtów, w tym zbiorowych, dodając, że spotkała się z przypadkami czternastoletnich ofiar napaści seksualnych. Dodała też, że w krótkim czasie niemieccy żołnierze przeprowadzili egzekucję pojmanych w Tarnopolu więźniów politycznych. Kobieta uznała, że było to związane z brakiem czasu na internowanie, procesy czy deportacje.

Stosunkowo sporo miejsca poświęciła łapankom i pogromom, jakie spotykały ludność żydowską w mieście. Szczególnie duży nacisk położyła na to, że przynamniej jeden z pogromów (trwający w zależności od dzielnicy od dwóch do trzech dni) związany był z pogłoskami, wedle których Żydzi odpowiedzialni byli za masakrę dokonaną na "ukraińskich bohaterach". Wedle Autorki, w odwecie za rzekome zbrodnie, Ukraińcy wymordowali 4-5.000 Żydów. Kobieta dodała, że ofiary pochowano w zbiorowym grobie. Dopiero po jakimś czasie władza pozwoliła na przeprowadzenie indywidualnych pochówków. Wiązały się one jednak z koniecznością wykupienia od przedstawicieli władzy ciał.

(Jest to informacja o tyle ciekawa, że Judaizm praktycznie nie dopuszcza ekshumacji, jest to możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach – prawdopodobnie o wykup starały się rodziny w znacznej mierze zasymilowane, bądź zgodę na procedurę wydał miejscowy rabin.)

Autorka opisała wprowadzanie antyżydowskich praw. Odnotowała konieczność noszenia opasek z gwiazdą Dawida, ograniczanie wolności obywatelskich i aresztowania. Zapisała także informacje związane z utworzeniem tarnopolskiego getta oraz o pierwszych wysiedleniach w marcu 1942 roku. Akcja przeprowadzona została przede wszystkim w domach dziecka i domach opieki nad osobami starszymi, polegała na wywiezieniu najmłodszych i najstarszych mieszkańców dzielnicy.

Dalsza część relacji zawiera dokładniejszą datację. Autorka zapisała, że w maju 1942 roku w getcie nasiliły się łapanki. Zaczęto także wywozić mieszkańców dzielnicy do Jagielnicy (obwód tarnopolski). Kobieta została złapana w czasie jednej z akcji razem z około 150 innymi kobietami. W relacji nie ma wielu informacji o samym obozie, Autorka zanotowała tylko, że warunki były znośne, a szmugiel żywności był stosunkowo częsty.

We wrześniu 1942 roku obóz zlikwidowano, przez dwa poprzedzające to miesiące odbywały się ciągłe selekcje i wywózki więźniów do obozu zagłady w Bełżcu.

Autorka nie opisała zbyt dokładnie okresu pomiędzy wrześniem 1942, a czerwcem 1943 roku, odnotowała jedynie, że wróciła do getta. W czerwcu 1943 roku nawiązała kontakt z siostrą, która ukrywała się "po aryjskiej stronie" w Warszawie. Otrzymała od siostry list i kenkartę. W kilka dni później kobieta wydostała się z getta i spotkała z mężczyzną, wysłanym z Warszawy przez jej siostrę. Jego zadaniem było przewiezienie Autorki do Warszawy. Razem udali się do Lwowa, tam natknęli się na Ukraińca, który w przeszłości znał Autorkę. Zażądał on pieniędzy za milczenie grożąc natychmiastowym donosem na gestapo. Zapłacili mu tysiąc złotych i bez zwłoki ruszyli do Warszawy.

Autorka zapisała, że później dowiedziała się, że mężczyzna, który miał odwieźć ją do Warszawy, nie był polskim chrześcijaninem, za którego się podawał, lecz Żydem legitymującym się fałszywymi dokumentami. Zapisała też, że w jakiś czas po powrocie do Warszawy, na podstawie donosu, został aresztowany przez gestapo.

Relację kończą informacje dotyczące zatrudnienia się kobiety w Warszawie, w roli służącej. Na dwa dni przed wybuchem powstania warszawskiego Autorka opuściła Warszawę i przeniosła się do Milanówka, tam też doczekała wyzwolenia.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Anny Terkel]
Miejsce powstania: 
Łódź
Opis fizyczny: 
7 stron rękopisu w języku polskim.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Rękopis, miejscami niezbyt czytelny.
Sygnatura: 
301/367
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisał Melech Bakalczuk.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja