[brak]

Relacja z datą dzienną 19 czerwca 1945 roku, dotyczy wydarzeń z 1942 roku.

Na dokumencie tytuł niewymieniony w inwentarzu archiwalnym: "Makabryczny tydzień w Skawinie" i dopisek "wydarzenia autentyczne".

Relację rozpoczyna data 21 sierpnia 1942 roku. Autorka zapisała, iż dowiedziała się, że do wsi mają przyjechać Żydzi z całej okolicy. Opisała, że kwaterowano ich po kilka rodzin w każdym pokoju we wszystkich wolnych domach. Niektórzy spali pod gołym niebem. Później miejscowość została otoczona kordonem policji, kobieta zapisała, że "mucha by się nie prześlizgnęła". Przez kilka dni panował względny spokój, później zaczęto ludność żydowską nękać wymuszając kontrybucje. W niedługim czasie do Skawiny (woj. małopolskie) przyjechały dwa auta katów – Autorka zapisała, że ubrani byli w "czerwone spodenki króciutkie powyżej kolan, brunatne koszule z krótkimi rękawami. Na lewej ręce rękaw zakończony był swastyką. Na szyji mieli czerwone chusteczki spięte trzeba trupimi główkami, na głowie beretki również z trzema trupimi główkami. W ręce każdy z nich miał nieodstępny bykowiec zakończony ołowianymi kulkami lub rozstrzępionym drutem." (pisownia zgodna z oryginałem)

Autorka zapiała, że Żydzi mieli mieć aparat podsłuchowy, dzięki któremu zdołali dowiedzieć się o rozkazie likwidacji. Dwie osoby próbowały uciec – zostały zastrzelone na cmentarzu, przez który chciały przedrzeć się poza osadę.

Następny fragment to opis zmuszania Żydów do opuszczenia Skawiny. Autorka opisała sceny dotyczące kilkunastu osób, w niektórych przypadkach podając imię czy zawód, w innych opisując anonimowe postacie. Następnie zrelacjonowała selekcję i wywożenie ludzi przeznaczonych na śmierć ciężarówkami do lasu w okolicy wsi Podbory. Kobieta zapisała, że ci, którzy nie zostali skierowani do lasu, przewożeni byli na dworzec kolejowy, gdzie kazano im wsiadać do pociągów – bez bagażu, wody, jedzenia. Dodała, że o ile udało się jej dowiedzieć, transporty te odchodziły do Bełżca. Tu też opisała historie kilku osób, o których losie wiedziała.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Zofii Hrad]
Wariant tytułu: 
[Makabryczny tydzień w Skawinie]
Miejsce powstania: 
Skawina
Opis fizyczny: 
16 kart rękopisu i 11 kart maszynopisu w języku polskim.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Dobry, czytelny i zdigitalizowany tekst
Sygnatura: 
301/599
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Relacja zawiera dużo szczegółów topograficznych i stosunkowo czytelną datację. W tekście widać emocje, Autorka pisała, że "sposób, w jaki obchodzono się z Żydami, przechodzi wszelkie wyobrażenie" – nie można jednak jednoznacznie z jej słów wywnioskować, czy sama była ukrywającą się Żydówką, czy katoliczką.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
czwartek, Kwiecień 19, 1945
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja