[brak]

Komunikat o błędzie

Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls w _menu_load_objects() (linia 579 z /srv/www/AK2/public/includes/menu.inc).

Relacja pochodzi z 1945 roku, dotyczy wydarzeń z okresu od 1942 do 1943 roku.

Na dokumencie nagłówek "Protokół zeznań spisanych w Woj. Komitecie Żyd. Wojewódzka Komisja Historyczna w Przemyśli."

 

Tekst otwiera informacja mówiąca o tym, że Autorka przebywała w getcie przemyskim do 2 listopada 1943 roku. Początkowo pracowała w ochronce, później, po jej likwidacji w listopadzie 1942 roku, w szpitalu. Ochronka wraz z ulokowanym przy niej domem starców mieściła się w dawnych koszarach, przy ulicy Czackiego. Autorka podała nazwiska dwóch kolejnych dyrektorek placówki, oraz jej pracownic.

Kobieta zanotowała, że każda antyżydowska akcja odbywająca się w getcie była wycelowana w ochronkę. Dodała, że schronienie znajdowało tam około trzystu dzieci (w tym niemowlęta). W domu starców na stałe przebywało około czterdziestu osób. W sierpniu 1942 roku, po pierwszej akcji likwidacyjnej, ilość nieletnich podopiecznych wzrosła do ponad czterystu. Śmierć podniosło dwadzieścioro pięcioro dzieci i wszyscy podopieczni domu starców. Kobieta podała nazwiska gestapowców, którzy wydawali rozkazy likwidacji starców i dzieci.

Zapisała, że we wrześniu 1943 roku ochronka została zlikwidowana. Stało się tak w wyniku kolejnej akcji, w czasie której rozkazano wszystkie dzieci doprowadzić na punkt zborny do wywózki. Starsze szły same, niemowlęta niosły ich opiekunki. O dalszym losie dzieci Autorka nie była w stanie nic powiedzieć, wiedziała tylko, że zostały zapędzone do wagonów i wywiezione jak reszta Żydów, których objęła akcja. Z ochronki ocalało jedno dziecko, które kobiety przeoczyły w czasie wyprowadzania na plac.

Trzy tygodnie później zaczęto tworzyć nową ochronkę, tym razem dla pięćdziesięciorga dzieci. Przedsięwzięcie zostało jednak opóźnione na wyraźny rozkaz naczelnika NSDAP (w tekście nazwisko), który polecił też rozdać dzieci pozostającym w getcie żydowskim rodzinom.

Po ostatecznej likwidacji sierocińca, kobieta znalazła zatrudnienie w żydowskim szpitalu. Pracowała tam do jego likwidacji. W jej czasie została wyznaczona do transportu wychodzącego z miasta. Zgłosiła się do punktu zbornego i wsiadła do pociągu. Gdy zapadł zmrok, wyskoczyła z wagonu.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Anny Mass]
Wariant tytułu: 
[Protokół zeznań spisanych w Woj. Komitecie Żyd. Wojewódzka Komisja Historyczna w Przemyśli.]
Miejsce powstania: 
Przemyśl
Opis fizyczny: 
3 karty (210x295mm) maszynopisu w języku polskim.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Dobry, czytelny i zdigitalizowany tekst
Sygnatura: 
301/690
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Relacja lekko emocjonalna. Autorka zajmowała się osieroconymi żydowskimi dziećmi, mniej jednak miejsca poświęciła ich losowi czy śmierci, niż temu, że ich matki często zostawiały je bez opieki idąc na śmierć. Uważała takie postępowanie za akt heroizmu. Tekst z datami, sporo nazwisk zarówno Żydów zatrudnionych w szpitalu czy ochronce, jak i strażników, oprawców, a nawet wyższych rangą urzędników. Szczątkowa datacja oraz informacje topograficzne. Tekst dotyczy w większym stopniu historii ochronki i szpitala niż losów samej Autorki.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja