[brak]

Relacja bez daty, dotyczy wydarzeń z okresu od 1942 do 1945 roku.

Tekst otwiera informacja o zatrudnieniu w fabryce naczyń emaliowanych D.E.F. w 1942 roku (praca za 55gr za godzinę). Kobieta zanotowała, że zmiany w fabryce trwały po 12 godzin, wśród zatrudnionych byli zarówno Żydzi jak i polscy chrześcijanie obu płci. Następnie kobieta opisała pracę "na smalarni" i "w emaliarni".

Zapisała jakie wrażenie wywarł na niej Schindler – "mądry człowiek, umiał pozyskać ludzi, uprzejmy (…)". Dodała, że Schindler odsyłał Żydów chcących się u niego zatrudnić "do Bankiera", który zatrudniał więcej osób, niż faktycznie pracowało w fabryce i niż był potrzebnych do jej funkcjonowania. Zgadzał się też wydawać zaświadczenia, na mocy których nie trzeba było codziennie stawiać się do pracy. Nadmieniła, że pewnego dnia Schindler nakazał zmianie dziennej zostać na noc w fabryce, nie wszyscy go posłuchali, a jak potem się okazało, w nocy przeprowadzono w getcie akcję, w wyniku której część mieszkańców zginęła, a część została wywieziona do obozów.

W styczniu 1943 Emalię przeniesiono do Płaszowa (obóz pracy) i ulokowano przy ulicy Jerozolimskiej. Autorka zapisała, że Schindler doprowadził do postawienia na terenie fabryki baraków i zabiegał o możliwość skoszarowania w nich swoich pracowników. Ludzie woleli pozostawać w fabryce, niż opuszczać ją po pracy – na zewnątrz było niebezpiecznie, w fabryce nie przydarzało się im nic złego. Po pracy mogli prać, gotować, dostawali pieniądze, a Schindler i "Bankier" dbali o to, by za zarobki mogli kupić coś do jedzenia. Dodała, że ciągłym problemem były ucieczki z obozu. Jeśli ktoś uciekł, wszystkich z lagru spędzano na plac apelowy i godzinami trzymano, przemawiając do nich. Publicznie karano też złapanych zbiegów. Wszyscy wiedzieli, że z fabryki łatwo było uciec – na portierni można było wmieszać się w tłum wracających do domu Polaków. Wszyscy dbali jednak o to, by nikt samowolnie się nie oddalił, bojąc się reperkusji.

22 maja 1943 roku pracownicy Emalii zostali skoszarowani przy fabryce. Mieszkali razem z pracownikami trzech innych zakładów. Autorka zapisała, że przydzielono im "stosunkowo dobrych Niemców".

 

Część relacji nieczytelna.

 

Autorka zanotowała, że w czerwcu 1943 roku do jej grupy dołączali więźniowie z Julagu. Dodała, że pracownicy Emalii dostawali dodatkowe racje żywnościowe, pracownicy Jutlagu nie. Dostawali zupę dwa razy dziennie (jedna w obozie, druga w fabryce, na w obozie często na mięsie) i 3kg chleba tygodniowo.

Do stycznia 1944 roku obóz ciągle się rozrastał. Autorka zapisała, że w końcowej fazie liczył sobie 1100 więźniów.

Zanotowała, że zmieniali się ważniejsi strażnicy obozu. Schindler pertraktował z nimi w różnych kwestiach, jednak nie zawsze był w stanie na nich wpływać. W pewnym momencie, gdy do pilnowania wybrano dwie kobiety związane z SS, sytuacja więźniarek uległa znacznemu pogorszeniu. Przeprowadzano częstsze, szczegółowe rewizje, zabierano cywilną odzież, restrykcyjnie pilnowano porządku, zabraniano na terenie fabryki wykonywań czynności niezwiązane z pracą. Za najmniejsze przewinienia karano biciem.

W marcu 1944 roku z obozu odesłano wszystkie dzieci i umieszczono na Jerozolimskiej w "Kinderheim". Wtedy też zaczęły się częstsze kontrole. Nie dochodziło do zabijania pracowników. Autorka przyznała, że zdarzały się wypadki w fabryce – utrata palców, oparzenia.

Relację zamykają informacje o likwidacji obozu. Poprzedziły ją przesiedlenia w lecie 1944 roku, kiedy do obozu dołączyło 700 mężczyzn i 160 kobiet. Autorka, wraz z innymi więźniarkami, została przeniesiona do obozu w Sudetach – organizował to Schindler – później przewieziona do Auschwitz.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Frydy Kiwetz]
Miejsce powstania: 
Kraków
Opis fizyczny: 
9 kart (210x295mm) maszynopisu w języku polskim
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
Maszynopis w stanie utrudniającym czytanie.
Sygnatura: 
301/1078
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisała Janina Małecka. Szczegółowa datacja. Dużo informacji o Schindlerze i jego działaniach w obozie. Autorka opisała wielu strażników i szefów, zrelacjonowała stosunki jakie mieli z Schindlerem. Dużo miejsca poświęciła temu, jak była traktowana w obozie. Tekst miejscami nieczytelny, wyblakły.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja