[brak]

Komunikat o błędzie

Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls w _menu_load_objects() (linia 579 z /srv/www/AK2/public/includes/menu.inc).

Relacja bez daty, prawdopodobnie powstała w 1945 lub 1946 roku, dotyczy wydarzeń z okresu od 1939 do 1942 roku.

Tekst otwierają informacje o położeniu Radomyśla Wielkiego (17 km od Mielca) oraz sytuacji Żydów w tej miejscowości przed początkiem okupacji.

Autorka opisała to, co działo się w mieście po zajęciu go przez wojska niemieckie. W miejscowości stacjonowało jeszcze wojsko polskie, dlatego doszło do strzelaniny między oddziałami. Od niej zaczął się pożar, który pochłonął 40 domów. Gdy wszystko ucichło, Niemcy spędzili mężczyzn – niezależnie od wyznania – do kościoła, gdzie trzymali ich trzy dni. Tych, którzy zostali poza kościołem, bito na ulicach, obcinano brody Żydom i chrzczono na siłę.

Kilka dni później zmuszono Żydów do sprzątania rynku w niedzielę. Gdy chrześcijanie wychodzili z kościoła, Niemcy uznali, że Żydzi są lepiej od nich ubrani. Odebrali im odzienia i rozdali.

W niedługi czas potem wojsko niemieckie opuściło Radomyśl. Autorka zapisała, że pozornie wszystko wróciło do normy, ale poziom antysemityzmu znacząco wzrósł, a jego przejawy zdarzały się wszędzie, na ulicach i w urzędach. SS odwiedzało Radomyśl sporadycznie, wzniecając popłoch wśród Żydów.

W Radomyślu zaczęli pojawiać się Żydzi z innych miast (brak daty), głównie większych jak Kraków, myśląc że mniejsze miejscowości okażą się bezpieczniejsze.

Następna część dotyczy 15 lipca 1942 roku, kiedy to wysiedlono Borową do Radomyśla i 19 lipca, kiedy przeprowadzono "ogólne wysiedlenie". Tego dnia przeprowadzono wielką łapankę, ludzi wywieziono na cmentarz i rozdano im łopaty. Kiedy wykopali groby, rozstrzelano ich. Wszystkiemu przyglądała się żona miejscowego komendanta i ich córka – dziewczyna zemdlała na widok krwi, a ojciec nakłaniał ją do patrzenia. Ocalałych deportowano do Dębicy.

Relację zamykają informacje o rabowaniu żydowskiego mienia przez okolicznych mieszkańców.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Berty Lightig]
Miejsce powstania: 
Kraków
Opis fizyczny: 
6 kart (210x295mm) maszynopisu w języku polskim.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
Maszynopis w stanie utrudniającym czytanie.
Sygnatura: 
301/1103
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisał Natan Gross. Tekst niezbyt czytelny, wygląda jak skan kserokopii. Dużo dat i informacji topograficznych, niewiele nazwisk. Autorka podała sporo informacji dotyczących losu poszczególnych grup Żydów – daty deportacji, miejsca przewiezienia, liczby ofiar i miejsca egzekucji. Brak emocji. Na dokumencie stempel Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej. Do maszynopisu dołączony skan pierwszej strony rękopisu, brak dalszej części rękopisu.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja