[brak]

Relacja z datą 25 grudnia 1945 roku. Dotyczy wydarzeń z okresu od 1941 do 1942 roku.

Autorka rozpoczęła od informacji dotyczących wydarzeń z okresu początku wojny. Zanotowała, że przez mieszkanie jej rodziny przetaczali się uciekinierzy z Warszawy, czasem nawet po kilkadziesiąt osób na noc.

Po wejściu wojsk niemieckich do Lublina, Żydów mieszkających w mieście zagoniono na ulicę Lipową i spisano. Przedstawicieli inteligencji aresztowano. Autorka próbowała podać mężowi paczkę z jedzeniem, jak zapisała jakiś żołnierz wziął przesyłkę i rzucił w jej stronę, że gdyby Żydzi wiedzieli co ich czeka, popełniliby wszyscy samobójstwa. Dodała, że w tym czasie w Lublinie było wielu przyjezdnych Żydów, przez co ich liczba mogła przekraczać 50.000.

Następna część relacji stanowi opis wprowadzanych przez władze okupacyjne praw antyżydowskich. Autorka dodała, że póki w mieście był tylko Wermacht, sprawy nie przybierały bardzo złego obrotu. Sytuacja Żydów znacząco pogorszyła się dopiero z pojawieniem się w mieście SSmanów.

Następnie Autorka przeszła bezpośrednio do informacji o getcie. Zanotowała, że przez miasto przejeżdżały transporty Żydów z Czechosłowacji i Niemiec do Sobiboru. Następnie dodała, że w kwietniu 1942 roku nadeszły rozkazy przeniesienia się Żydów na Majdan Tatarski. W czasie przesiedlenia sprawdzano dokumenty, ci którzy nie mieli odpowiednich, trafiali do obozu śmierci na Majdanku. Autorka zanotowała, że wraz z dzieckiem została skierowana właśnie tam (w sumie przekierowano około 4.000 osób). Na Majdanku odbywały się selekcje, z jej grupy wyselekcjonowano młodych, sprawnych fizycznie mężczyzn i odesłano gdzieindziej. Kobieta pozostała na miejscu i – jak dodała – towarzyszyła jej rodzina męża. W czasie jednej z selekcji Autorce polecono zabrać dziecko i wraz z kilkoma jeszcze osobami biec w stronę Majdana Tatarskiego bez oglądania się za siebie. W tym samym czasie rozstrzelano pozostałych więźniów (a tym członków rodziny jej męża). Jak dodała, po jakimś czasie dowiedziała się, że ocalono ją na prośbę Judenratu, który prawdopodobnie opłacił jej przeniesienie.

Następna część relacji stanowi opis Majdanu Tatarskiego i jego mieszkańców.

W czasie likwidacji getta, 18 listopada 1942 roku, Autorka z córką schroniła się w piwnicy domu żydowskiego policjanta. Po kilku dniach przekupiony przez niego Ukrainiec pomógł im wydostać się na "aryjską stronę". Autorka zdecydowała się przedostać do Warszawy, dodała że podróżowała ze znajomą Polką – oficjalnie dziecko znajdowało się pod jej opieką, a Autorka podróżowała jako osoba im obca. W okolicach Dęblina do przedziału weszli żandarmi. Po krótkiej awanturze wyrzucili z pociągu bagaż Autorki (oficjalnie należący do towarzyszącej jej Polki), a później dziewczynkę. Kobieta wyskoczyła za dzieckiem. Została zauważana i aresztowana. Zabrano ją "na wartownię", skąd po kilku godzinach przesłuchania została zwolniona.

Autorka dotarła do Warszawy i przebywała w mieście do wybuchu powstania warszawskiego. Zapisała, że córka czasem jej towarzyszyła, czasem była oddawana pod opiekę Polaków skłonnych pomóc. W czasie wybuchu powstania kobieta przebywała w schronie, nie mogła się z niego wydostać i dołączyć do córki. Została aresztowana i wysłana do obozu przejściowego w Pruszkowie. Stamtąd planowano deportować ją do Auschwitz. Uciekła z transportu, gdy pociąg zatrzymał się w Strzemieszycach, i ruszyła do Warszawy. Nie udało się jej dotrzeć do miasta odizolowanego z powodu powstania, zatrzymała się w Skierniewicach.

Autorka spędziła okres do wyzwolenia próbując odnaleźć córkę. Zdobyła informacje dotyczące transportu, którym wywieziono ją z Warszawy, była w stanie określić dokąd zmierzał i którego dnia wyjechał, jednak ślad po dziecku się urywał. Dziewczynka odnalazła ją dzięki organizacjom łączącym rodziny na krótko przed spisaniem relacji.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Anny Bach]
Miejsce powstania: 
Lublin
Opis fizyczny: 
10 stron rękopisu i kopia w maszynopisie
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Maszynopis w stanie znacznie utrudniającym czytanie
Sygnatura: 
301/1291
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Na dokumencie pieczęcie Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz archiwum ŻIH. Pieczęcie Żydowskiej Komisji Historycznej. Informacja o autoryzacji tekstu. Tekst dość emocjonalny, bardzo dużo miejsca poświęcone dziecku. Informacje topograficzne, datacja. Obserwacje dotyczące społeczności więźniów w Lublinie. Ze słów Autorki spisała Irena Szajowicz.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
wtorek, Grudzień 25, 1945
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Główne tematy: 
Okupacja, prześladowanie Żydów, egzekucje, obozy pracy, Majdan Tatarski, Majdanek, Warszawa, powstanie warszawskie, Auschwitz, relacje matki z dzieckiem.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1942 do 1945
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja