[brak]

Relacja bez daty, prawdopodobnie powstała w grudniu 1945 roku. Dotyczy wydarzeń z okresu od 1941 do 1945 roku.

Autorka rozpoczęła od informacji dotyczących wydarzeń z okresu początku okupacji Wilna. Jej męża aresztowano i prawdopodobnie w niedługo potem zamordowano. Próbowano także zabrać jej syna, lecz udało się jej go obronić.

Następna część relacji dotyczy wprowadzania w Wilnie praw antyżydowskich. Autorka opisała łapanki, aresztowania, egzekucję w Ponarach, pierwsze akcje likwidacyjne. Zrelacjonowała też dość dokładnie utworzenie w mieście getta i przesiedlenia w jego granice. W okresie jednej z wcześniejszych akcji likwidacyjnych zginęła większość członków rodziny Autorki – jej rodzeństwo wraz z rodzinami. By nie myśleć o stracie i otrzymać zaświadczenie o pracy, Autorka zgłosiła się do biblioteki, gdzie przyjęto ją jako bibliotekarkę. Zaświadczenie zdobyte w ten sposób parokrotnie uratowało dzieci Autorki przed śmiercią. Później okazało się, że biblioteka działała nielegalnie i jej pracownikom nie należały się zaświadczenia. W tej kwestii interweniował Judenrat.

Autorka opisała wiele przypadków mordowania Żydów, w większości były to selekcje polegające na sprawdzaniu zaświadczeń. Przez większość czasu towarzyszyła jej dość liczna rodzina – matka, dwoje dzieci i kilku dalszych krewnych.

We wrześniu 1943 roku zlikwidowano getto. Autorka wraz z córką została wysłana do obozu koncentracyjnego w Rydze. Opisała panujące tam warunki oraz relacje między więźniami, oraz między więźniami i strażnikami. Sporo miejsca poświęciła przemocy oraz epidemii tyfusu plamistego.

Z Rygi przeniesiono ją do Torunia, a następnie do Bydgoszczy (ewakuacja w związku ze zbliżającym się frontem). Udało się jej zbiec i znaleźć schronienie. Armia Czerwona zjawiła się trzy dni później.

 

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Marii Notik]
Miejsce powstania: 
Lublin
Opis fizyczny: 
20 stron rękopisu i kopia w maszynopisie
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Maszynopis czytelny
Sygnatura: 
301/1294
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Na dokumencie pieczęcie Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz archiwum ŻIH. Pieczęcie Żydowskiej Komisji Historycznej. Informacja o autoryzacji tekstu. Tekst dość emocjonalny, bardzo dużo miejsca Autorka poświęciła opisaniu historii swojej rodziny – wiele informacji o losach krewnych, brak imion. Informacje topograficzne, datacja. Ze słów Autorki spisała Irena Szajowicz.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Główne tematy: 
Okupacja niemiecka, Wilno, prześladowania, morderstwa, egzekucje, obozy pracy, tyfus plamisty.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1941 do 1945
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja