[brak]

Relacja 15 grudnia 1945 roku. Dotyczy okresu od 1939 do 1943 roku.

Tekst otwierają informacje dotyczące dyrektora gimnazjum, do którego uczęszczała Autorka. Mężczyzna, kiedy zaczęły się akcje wymierzone w ludność żydowską, pomógł kobiecie w kontakcie z księdzem, który wystawił jej chrześcijańską metrykę urodzenia. Dzięki niej wyrobiła sobie kenkartę i zdobyła odpowiednie dopiski w indeksie. Autorka zapisała, że jej rodzice i brat mieli już wcześniej "aryjskie dokumenty". Gdy i ona takie zdobyła, rodzina wyjechała do Prokocimia, gdzie z pomocą miejscowego księdza udało jej się znaleźć schronienie. Przebywali tam jakiś czas, póki (jak zapisała) ktoś kto znał ich z Krakowa nie złożył na nich donosu. Ksiądz, gdy zarzucono mu pomoc Żydom odparł, że pomaga ludziom, nie Żydom.

Po tym incydencie rodzina wróciła do Krakowa i zdobyła dokumenty na własne nazwiska z dopiskiem "wyznanie rzym. kat.". Ojciec Autorki znalazł pracę i zamieszkał w mieszkaniu pracowniczym, ona z matką mieszkała gdzie indziej.

Następna część relacji to opis dwóch donosów na Autorkę – obydwa miały miejsce w Krakowie. Kobieta podała nazwiska donosicieli, opisała też czym się zajmowali przed i w czasie wojny. W obu przypadkach przed aresztowaniem uratowały ją dokumenty zaświadczające wyznanie rzymskokatolickie. Po tych wydarzeniach Autorka z matką wyjechała do Lwowa. Kobiety próbowały się zameldować, by móc podjąć pracę, ale posłużyły się dokumentami wzbudzającymi podejrzenia. Znowu złożono na nie donos i tylko dzięki pomocy z zewnątrz Autorce udało się przedostać na dworzec i wrócić do Krakowa (jej matka pojechała dzień wcześniej, dopełnić formalności).

Po kilku miesiącach wraz z bratem i matką wyjechała do Rudnika nad Sanem, gdzie mężczyzna otrzymał nową pracę jako komendant straży pilnującej obiektów kolejowych. Po dwóch miesiącach cała trójka wróciła do Krakowa.

Następna część relacji dotyczy dnia aresztowania matki Autorki. Wydarzenie miało związek z nalotem na dom sąsiadów, w którym ukrywano broń i odbiornik radiowy. Matka została zatrzymana przez policję kryminalną ponieważ kiepsko mówiła po polsku – w jej tłumaczenia, że pochodzi z Rumunii nie dano wiary. Przenoszono ją kilka razy, w końcu trafiła do więzienia na Montelupich. Autorka więcej jej nie widziała.

Po zatrzymaniu kobiety, Autorka wraz z bratem zdecydowała się wyjechać do Sanoka, do ojca. Przebywała tam trzy miesiące, później wróciła do Krakowa by spróbować wyciągnąć matkę z więzienia. Zanotowała, że okłamano ją mówiąc, iż jej matka żyła, choć zamordowano ją znacznie wcześniej. W Krakowie próbowała dowiedzieć się co zrobić, by wykupić kobietę, wtedy też jeden z policjantów powiedział jej prawdę o losach matki. Poinformowano ją także, że sama jest poszukiwana przez policję kryminalną. Postanowiła przed wyjazdem z miasta odebrać swoje rzeczy z mieszkania znajomych, tam została resztowana przez policję. Jej ojca i brata także aresztowano.

Na tym zeznania urywają się.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Marty Bik-Wander]
Miejsce powstania: 
Kraków
Opis fizyczny: 
4 strony rękopisu i kopia w maszynopisie
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Maszynopis czytelny
Sygnatura: 
301/1333
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Na dokumencie pieczęcie Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz archiwum ŻIH. Informacja o autoryzacji tekstu. Rękopis stosunkowo nieczytelny, kopia w maszynopisie w dobrym stanie. Szczątkowa datacja pozwalająca ustalić chronologię, brak dokładnych dat. Informacje topograficzne niezwykle lakoniczne. W tekście wiele nazwisk. Tekst pozbawiony emocji, suchy i rzeczowy. Ze słów Autorki spisała Laura Einchhorn.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
środa, Grudzień 5, 1945
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Główne tematy: 
Okupacja, prześladowania, ukrywanie się, "strona aryjska", donosy, szantaże, szmalcownicy, aresztowanie, więzienie, Montelupich.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1939 do 1943
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja