[brak]

Na dokumencie informacja o sporządzeniu go w roku 1945, brak miejsca powstania.

Przy opisach niektórych wydarzeń znajdują się daty dzienne.

Relację otwierają informacje dotyczące możliwości ewakuacji z ziem zagrożonych zbliżającym się frontem wojny niemiecko-rosyjskiej w głąb ZSRR. Autorka opisała, że postanowiła skorzystać z nadarzającej się okazji i próbowała przekroczyć granicę pociągiem. Transport zatrzymano jednak przed granicą, bo wielu uchodźców nie posiadało paszportów. Autorka zrelacjonowała nastroje panujące wśród towarzyszących jej Żydów, jak i próbę nielegalnego przekroczenia granicy, jaką w nocy podjęli młodsi uczestnicy wyprawy (duża liczba ofiar śmiertelnych).

24 czerwca 1941 roku armia niemiecka znajdowała się blisko miejsca, w którym planowano przekroczyć granicę. Czując zagrożenie większość uchodźców postanowiła wrócić do rodzinnych miejscowości. Autorka zapisała, że wraz z innymi mieszkańcami Wilna wracała do miasta pieszo, co zajęło sześć dni.

Następny fragment relacji dotyczy okupacji niemieckiej Wilna. Autorka opisała prześladowania ludności żydowskiej (w tym grabieże, łapanki i pogromy), jakie urządzać miała, przy aprobacie Niemców, ludność litewska. Obszerne informacje o łapankach, których oficjalnym celem było zebranie Żydów potrzebnych do wykonywania różnych prac. Pojmanych przewożono do aresztu, stamtąd większymi transportami do Ponar, gdzie dokonywano masowych egzekucji.

6 sierpnia 1941 Autorka została przesiedlona do getta. Pobieżny opis dzielnicy żydowskiej i panujących w niej warunków. Naczelnikiem getta był Żyd nazwiskiem Gens. Wedle słów Autorki jednocześnie współpracował z gestapo (zmuszony do tego, z racji zajmowanego stanowiska), pomagał dostarczać broń partyzantce i ułatwiał opuszczenie getta ludziom, którzy chcieli do niej się dołączyć, lub potwierdzali znalezienie schronienia "po aryjskiej stronie".

Autorka zrelacjonowała akcje poprzedzające likwidację getta – dalsze łapanki, wywózki, egzekucje. Relacja zawiera nazwiska, m.in. ludzi odpowiedzialnych za przeprowadzanie akcji (Kejtel) i tych, którzy dawali się przekupić i ostrzegali Żydów przed zagrożeniami (Waiss).

Informacje o przeprowadzeniu 23 września 1943 roku likwidacji getta i wywiezieniu pozostałych przy życiu Żydów do obozów pracy Stutthof i Kaiserwald. Autorka opisała poszukiwania bunkrów, prowadzone przez litewską policję.

Opis prac wykonywanych w Gdańsku oraz samego obozu – warunków pracy, żywienia i kar (karcer, bicie, wielogodzinne zanurzanie w sadzawce zimą, wyrywanie zębów). Autorka została ewakuowana do Stutthof przed nadciągającą Armią Czerwoną. Zapisała, że w Stutthof odbywały się codzienne apele, selekcje i egzekucje.

Relację zamykają informacje dotyczące wyzwolenia przez Armię Czerwoną.

W relacji brak informacji o losie osób bliskich Autorce czy też tych, które poznała w czasie okupacji. Relacja niezbyt emocjonalna, zawiera dużo suchych faktów. Mogłaby stanowić podstawę oskarżenia w powojennym procesie. Język poprawny, bez nadmiernie rozbudowanych opisów.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Chany Grynszpan]
Opis fizyczny: 
11 kart (210x295mm) rękopisu w języku polskim + odpis w maszynopisie (w wersji zdigitalizowanej brak jednej strony maszynopisu).
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Maszynopis w miarę czytelny, brak jednej strony. Rękopis niezbyt czytelny. W rękopisie wszystkie karty zachowane.
Sygnatura: 
301/169
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisała Betty Ajzensztajn.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja