[brak]

Relacja powstała w Sosnowcu, 15 maja 1945 roku. Obejmuje okres od 1939 do 1945 roku.

Tekst podzielony na trzy części: "Kraków-Podgórze", "Skarżyska" i "Oświęcim". Każdy zapisany na osobnej karcie.

"Kraków-Podgórze"

Fragment relacji zawierający przede wszystkim informacje o rodzinie Autorki i jej samej. Otwierają ją informacje o rodzicach, rodzeństwie (ośmioro) i tym, że nawet odleglejsi członkowie rodziny byli ze sobą niezwykle zżyci. Mieszkali w Krakowie do 1941 roku, od 1941 w getcie – tam też zginęła cała rodzina Autorki poza synem (nigdzie w tekście nie pojawia się jego imię).

Po likwidacji getta Autorkę postanowiono deportować do obozu pracy. Jej syn miał zostać wysłany gdzieś indziej, uciekł jednak z transportu i dołączył do matki.

Fragment bardzo emocjonalny, szczególnie we fragmentach dotyczących syna – Autorka pisze o dumie z jego dorosłej postawy, trosce o niego i strachu dotyczącym jego przyszłości. Uważała, że los obojga został przesądzony, ale mimo wszystko miała nadzieję, że oboje przeżyją. Pisała także, że była skłonna zrobić dla dziecka wszystko. Widoczna odważna i dorosła postawa chłopca.

"Skarżyska"

Fragment dotyczący obozu pracy w Skarżysku-Kamiennej. Autorka zapisała, że jej syn pracował na równi z dorosłymi, ponad własne siły. Martwiło ją to, jednocześnie napełniając dumą – była zadowolona, że syn okazał się być tak dorosłym, upatrywała w tym nadzieję na jego ocalenie. Autorka zapisała też, że wzajemnie podtrzymywali się na duchu. Wspomniała też, że syn miał się coraz gorzej, podupadał na zdrowiu. Namawiała go na niestawienie się do prac, on odmawiał twierdząc, że tylko tak może przeżyć.

13 marca 1944 roku wszystkie dzieci przebywające w obozie zebrano na placu apelowym. Zaczęto wrzucać je na samochód, który miał wywieźć je w nieznane miejsce. Autorka nie pisze tego bezpośrednio, ale opis stanowi relację z "akcji dziecko", w której wymordowano dzieci znajdujące się w obozie. Podczas niej zginął także syn Autorki.

Fragment bardzo emocjonalny, szczególnie ostatnie zdania mówiące o dziecku. Autorka zapamiętała jego wyciągnięte ramiona, jakby proszące o wyciągnięcie z tłumu.

Po selekcji Autorkę wyznaczono do deportacji do Auschwitz.

"Oświęcim"

Fragment relacji dotyczący obozu, który Autorka nazwała "przedsionkiem śmierci". Rozpoczyna się od opisu kwarantanny, na którą została wysłana zaraz po przybyciu. Autorka poświęciła sporo miejsca na opisanie ludzi umierających z głodu i chorób. Poświęciła nieco miejsca realiom panującym w obozie – racjom żywnościowym, ubraniom, zawodzeniu umierających.

Zapisała także, że po kolejnej selekcji znalazła się w grupie, która miała udać się do komory gazowej. Postanowiła wtedy uciec, głównie po to, by pokazać, że jest zdolna do buntu i po to, by udowodnić samej sobie, że mimo śmierci całej rodziny (a zwłaszcza syna), sama chce żyć i ma siłę by zrobić to, co konieczne. Chciała także w jakikolwiek sposób poinformować siostrę o swoim pobycie w obozie – dowiedziała się, że siostra przebywała w Auschwitz, w innej części obozu (brak informacji o tym, czy siostra przeżyła i czy dowiedziała się o ucieczce). Opisała jak, już rozebrana do naga, zaczęła uciekać przed strażnikami. Ci złapali ją i brutalnie pobili, doszli też do wniosku, że skoro dała radę biec i próbowała uciec, musiała być zdolna do pracy. Zamiast do komory gazowej, skierowano ją do pracy.

Tekst zamyka kilka zdań dotyczących wyzwolenia.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Amalii Bertgram]
Miejsce powstania: 
Sosnowiec
Opis fizyczny: 
3 karty (210x295mm) maszynopisu, mały druk, minimalne odstępy między wierszami.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Dobry, czytelny i zdigitalizowany tekst
Sygnatura: 
301/209
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisały Hela Honigman i Adela Laufer.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja