[brak]

Relacja powstała w 1945 roku, obejmuje wydarzenia z okresu 1939-1945.

Tekst otwierają informacje o łapankach przeprowadzanych na terenie Lublina – pojmani ludzie mieli być kierowani do lagru przy Lipowej 7 – oraz prześladowaniach ludności żydowskiej, takich jak ścinanie bród, rewizje mieszkań itp.

Autorka znalazła się na Majdanie Tatarskim w 1940 roku. Zapisała, że regularnie eliminowano tam chorych więźniów, zdrowym kazano nosić pasiaki i pracować.

W tym samym roku także rozpoczęły się pierwsze wysiedlenia getta. Autorka opisała szczegółowo granice getta, oddała też nieco realiów związanych z mieszkaniem w dzielnicy żydowskiej. W tekście znajdują się informacje o kolejnych akcjach likwidacyjnych, w tym akcji przeprowadzonej w okresie wielkanocnym.

Autorka opisała postać, pojawiającą się w kilku relacjach i pamiętnikach z getta lubelskiego, mężczyzny zwanego "Królem". Był to Żyd, który jednocześnie współpracował z Niemcami i żydowskim podziemiem, pomagał wydostawać się z getta, zdobyć lepszą pracę czy załatwić zwolnienie krewnych. "Król" zgodził się pomóc Autorce wydostać z getta i wpisał na listę osób przenoszonych do obozu pracy w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Następny ustęp relacji dotyczy tego właśnie obozu. Autorka zapisała, że przetrzymywano tam około sześciuset mężczyzn i dwunastu kobiet. Wspomniała, że w obozie znajdowały się baraki, kuchnia i działki warzywne. Strażnicy stosunkowo łatwo dawali się przekupić, nie wykazywali się także agresją w stosunku do więźniów. Kobiety pracowały w biurach, mężczyźni w okolicznych zakładach – większość z nich dawała szanse na przemycanie do obozu różnych towarów, dzięki łączonej pracy żydowskich więźniów i Polaków. Warunki uważano za lepsze niż w innych obozach.

Stamtąd Autorka została przeniesiona do Birkenau (informacje niespójne, wygląda na to, jakby nazw Auschwitz i Birkenau Autorka używała wymiennie). Relacja w tym fragmencie skupia się głównie na porównaniu poznanych przez kobietę obozów – w Birkenau wszystko było brudne, zniszczone i wzbudzało obrzydzenie.

Kobieta stosunkowo szybko została ponownie przeniesiona, tym razem do obozu pracy w Giebułtowie (Gebhardsdorf, wieś w dolnośląskim). Warunki uznała za nieco lepsze, ale w obozie obowiązywały niezrozumiałe dla więźniarek przepisy, które uznano za związane z brakami aprowizacyjnymi. Między nimi funkcjonował tam zakaz prania, kobiety czyściły ubrania i myły się w nocy, kryjąc się przed strażnikami. Autorka mieszkała w pokoju z czterdziestoma innymi więźniarkami, z których wszystkie spały na podłodzie. Kobiety pracowały w fabryce broni, jak zapisała Autorka razem z ludźmi wolnymi, mężczyznami z Francji, Holandii i Czech. Ludzie ci, współczując więźniarkom, mieli przynosić im różne rzeczy, głównie jedzenie lub elementy odzieży.

Relację kończą dwie lakoniczne notatki. Pierwsza z nich dotyczy przeniesienia Autorki do Kretzau (Chrastava, miasto na terenie Czech) – więźniarki trzymano w murowanym budynku z zamontowanymi kratami okiennymi. Kobiety nie pracowały. Autorka odnotowała, że w czasie jej pobytu do obozu przybył dr Mengele. Obejrzał kobiety i niezadowolony z ich stanu ogólnego odjechał. Autorka nie znała powodu jego wizyty, ale więźniarki wiedziały kim był mężczyzna i z czego słynął. Jego wizyta spowodowała wzrost strachu, niektóre więźniarki wpadły w panikę.

Druga notatka dotyczy obozu Georgental (Turyngia). Do tego obozu kobiety pognano pieszo, później zmuszono do pracy w fabryce kontaktów i śrubek. Tam też Autorka doczekała wyzwolenia.

 

Relacja zawiera dużo szczegółów – nazwiska niektórych więźniów, oprawców, opisy miejsc, wydarzeń. W tekście widoczne emocje, które jednak nie dominują nad faktografią.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Relacja Hadasy Halberstadt]
Opis fizyczny: 
13 stron rękopisu w języku polskim + odpis w maszynopisie.
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1945
Stan zachowania: 
Dobry, czytelny i zdigitalizowany tekst
Sygnatura: 
301/271
Tytuł kolekcji: 
Zespół: Relacje ocalałych z holokaustu (zespół 301)
Uwagi: 
Ze słów Autorki spisała Blanka Lewin.
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
nośnik elektorniczny
Typ zasobu: 
relacja