b.t. [Gdy wybuchła wojna…]

Opis okupacji sowieckiej na Wileńszczyźnie. W momencie wybuchu wojny, autorka (14 l.) była na wakacjach u stryja w Postawach. Na stałe mieszkała z rodzicami w Święcianach, gdzie właśnie miała rozpocząć naukę w gimnazjum. Z przerażeniem obserwowała wejście wojsk radzieckich na te tereny. Rosjanie niszczyli sklepy. Zaczęły się wywózki Polaków w głąb Rosji. Jej ojciec, były legionista, a obecnie leśniczy, musiał się ukrywać.  Pewnego dnia NKWD aresztowało matkę, chcieli się od niej dowiedzieć, gdzie jest ojciec. Dziewczynka została sama w domu. Ich mieszkanie zostało splądrowane. Nie pamięta, jak jej się udało zawiadomić babcię, która ją zabrała do siebie. Była tam już pozostała rodzina. Irena odszukała matkę w więzieniu w Starej Wilejce, oskarżono ją o szpiegostwo. Posyłali jej paczki, które nigdy do niej nie dotarły. Potem została wywieziona w głąb Rosji. Niebawem złapano też ojca i umieszczono go w więzieniu w Starej Wilejce. W 1941 r. rodzina autorki znalazła się na liście do wywózki, ale udało im się uniknąć tego losu, ponieważ weszli Niemcy. Powstały wówczas liczne oddziały partyzanckie albo bandy rabunkowe, które podawały się za partyzantów. Zaczęły się łapanki i wywożenie na roboty do Niemiec. Stale groziło niebezpieczeństwo. W 1944 r. znowu przyszli Rosjanie. Irena, wtedy już 18-letnia, wyjechała do Wilna. Zamieszkała u siostry ojca. Pracowała w restauracji Czerwony Sztral jako kelnerka. Zarabiała bardzo mało, ale dostawała jedzenie, niestety bardzo marne. Praca była ciężka, często na mrozie. Gdy wojna się skończyła, Polacy zaczęli wyjeżdżać do Polski. Irena wyjechała ostatnim transportem.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Piła
Opis fizyczny: 
mps., 3 s. luź.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1989
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/499
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia