b.t. [Otrzymałam od zaprzyjaźnionej…]

Listy do Archiwum Wschodniego, w których autorka prostuje informacje podane przez Michała Aniszewskiego w jego wspomnieniach nadesłanych do Archiwum na konkurs (sygn. AWII/1228). Wspomnienia dotyczą bezpośrednio przeżyć pani Janiny i jej rodziny oraz należącego do nich majątku Ostrzyca (położonego 4 km od Janowa, 35 km od Pińska na Polesiu).

Autorka wyjaśnia, że zna bardzo dobrze Michała Aniszewskiego, który jest jej rówieśnikiem, a jego ojciec, Stanisław Aniszewski, pracował w majątku jej rodziców. Kobieta pisze, że w tekście Aniszewskiego pojawiło się wiele nieprawdziwych stwierdzeń. Wyjaśnia, że siostra jej matki, Maria Kraszewska, nigdy nie była damą dworu cara Mikołaja, a ich rodzina była bardzo patriotyczna (pradziad autorki, Eustachy Kraszewski, stryjeczny brat pisarza Ignacego Kraszewskiego, brał udział w powstaniu 1863 r.). Dalsze sprostowania dotyczą okresu II wojny światowej. Nieprawdą jest, że Stanisław Aniszewski pochował jej wuja Stanisława Falkowskiego, ponieważ ten został zamordowany w II połowie września 1939 r. w miejscowości Duboja i tam pochowany. Nie miało też miejsca „rozgromienie” majątku Ostrzyca, o którym pisał Aniszewski w swych wspomnieniach. Wyżynkiewicz wyjaśnia, że razem z rodziną przebywała w majątku do 19 października 1939 r. i w tym czasie nic takiego nie miało miejsca. Przyznaje, że przychodziły do nich oddziały sowieckie i rozkradały majątek, ale nie byli agresywni, nie robili krzywdy mieszkańcom. W ich majątku zainstalował się natomiast komitet złożony z miejscowych komunistów, zostawiając rodzinie Falkowskich/Kaplińskich kilka pokoi. Ok. 19.10.1939 r. rodzina autorki, składająca się wówczas z 5 osób (2 babci, mamy, Janiny oraz jej brata) opuścili majątek, zabierając ze sobą jedynie rzeczy osobiste (więcej im nie pozwolono) i udała się do Pińska, gdzie mieszkali do kwietnia 1940 r. Długi czas udawało im się uniknąć wywózki, ponieważ mieli inne nazwisko niż wuj Stanisław. Gdy w czerwcu przyszli po nich, rodzina była już w Warszawie. Ich dom i zabudowania w majątku Ostrzyca zostały spalone przez Niemców pod koniec wojny, bo działali tam partyzanci.

Po wojnie autorka odwiedziła rodzinne strony dopiero w 1978 r., po zabudowaniach nie było śladu. Na koniec podaje, że Janów przed wojną był zamieszkiwany w większości przez Żydów, Polaków mniej. Było tam tez trochę Białorusinów. Rosjan i Ukraińców nie znała.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
mps., 12 s. luź.; mapa; 30 x 42 cm i mniej
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
Od 1995 do 1999
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/2101
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
list