b.t. [Szanowny Panie! Potwierdzam…]

Dwa listy do Janusza Przewłockiego, dotyczące zsyłki na Syberię. Autorka odpowiada na jego pytania. Pisze, że pamięć ją już zawodzi, ale czasem przypomina sobie coś, o czym wcześniej nie mówiła.

Jej towarzysze niedoli byli w większości zesłani całymi rodzinami (autorka podaje nazwiska wielu z nich) Przebywali w posiołku Wodopad (obł. Archangielska). Miejscowość ta została wymieniona w książce „Deportacje i przemieszczenia ludności polskiej w głąb ZSRR 1939-1945”, wydanej w 1989 r. w Warszawie. Autorka wyjaśnia, że te dwie rodziny, które zostały w posiołku, o których jest mowa w książce, to była ona z matką i bratem oraz p. Zagrodnikowa z dziećmi. Powiedziano im, że nie przyszły ich dokumenty. Babcia Marcjanna, wywieziona z Dywina, zmarła w transporcie. Rodzice autorki, będący w średnim wieku, zmarli w posiołku Wodopad. Jej dwuletnia córeczka także. Siostra Maria Leokadia wydostała się z armią Andersa, zaś młodszy brat dostał się do 1 Dywizji im. T. Kościuszki. Jej dzieci wróciły do kraju w 1946 r., ona dopiero w 1955 r.

W posiołku w pierwszej kolejności umierały małe dzieci i starsi. Co działo się z zesłańcami po opuszczeniu posiołka niewiele może powiedzieć. W 1941 r. wyjechali na południe ZSRR, podobno umierali w drodze, wielu było aresztowanych (opowiadał jej o tym Podajka, którego spotkała po latach w Krasnojarskim Kraju.

Z drugiego listu dowiadujemy się, że autorka pisze wspomnienia z Syberii. Jest dużo literatury na ten temat, np. „W czterdziestym nas Matko na Sybir zesłali”, są tam wyłącznie relacje świadków. Ona opisała już moment wywózki i zaczęła pisać o życiu w posiołku. Chciałaby napisać więcej o dzieciach, bo na ten temat jest stosunkowo niewiele w literaturze. Do listu załącza wspomnienie o wigilii 1941 r. [Opowiadanie znajduje się w tym samym zbiorze; było publikowane w 1989 r.].

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
b.t. - korespondencja do Janusza Przewłockiego
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
rps., 4+5 s. luź.; dokumenty ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
Od 1990 do 1991
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
ZS 71
Tytuł kolekcji: 
Kolekcja wspomnień Związku Sybiraków
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
list