Do wspomnień

Autorka opisuje początek swej działalności społeczno-politycznej (ok. 1922 r., miała wtedy 17 lat), wplatając w tę opowieść wątek znajomości z Szymonem Zachariaszem (właściwie to przytacza tu zaledwie kilka spotkań z nim).

Helena kończyła wtedy szkołę średnią i uzyskała maturę. Zapisała się na Uniwersytet  Warszawski na Wydział Humanistyczny i podjęła pracę jako nauczycielka języka polskiego i historii Polski w żydowskiej szkole ludowej. Z koleżankami chodziła na ciekawsze wykłady ze współczesnej literatury pięknej i politycznej, odbywające się w ramach Uniwersytetu Ludowego  oraz do Związku Zawodowego Pracowników Handlowych i Biurowych. Pracował tam, jako jeden z sekretarzy związku, Lucjan Marek, jej późniejszy mąż. Dzięki niemu poznała różnych działaczy związkowych i partyjnych, m.in. Szymona Zachariasza, z którym zetknęła się już wcześniej w Związku Włókniarzy, gdzie często przychodził i był tam cenionym mówcą.

Związek Zawodowy Robotników Włóknistych w Warszawie przy  ul. Karmelickiej był to związek pozostający pod wpływem komunistów, prowadzący ożywioną działalność w różnych dziedzinach, a szczególnie na polu kulturalno-oświatowym. W ramach tego związku powstało np. koło mandolinistów, chór, koło dramatyczne oraz kursy dla robotników. Wówczas w Biurze Żydowskim KPP powstała myśl utworzenia na wzór Uniwersytetu Ludowego instytucji oświatowej dla robotników żydowskich. Marek otrzymała zadanie zarejestrowania stowarzyszenia. Znalazła też nauczycieli, którzy podjęli się bezpłatnego nauczania lub za niewielką opłatą. Ze swej pensji nauczycielskiej opłaciła również czynsz za pierwsze miesiące wynajęcia lokalu pod szkołę. Wkrótce powstały także inne szkoły, przy innych związkach zawodowych.

Szymon Zachariasz pomimo swych młodych lat był bardzo szanowany wśród robotników. Był dobrym mówcą, występował w języku żydowskim (po polsku mówił słabo). Pracował gdzieś jako robotnik. Znał dosyć dobrze literaturę żydowską. Wyglądał poważnie, ubierał się schludnie. Jego brat, Abraham, był starszy i bardziej doświadczony jako działacz partyjny.

W tekście pojawia się także opis życia w Warszawie w latach 1921-1922. Były to czasy trudne, powojenne. W przepełnionej ludźmi z różnych stron Warszawie panowała bieda, żywność była na kartki, brakowało pracy. Ze wschodu i zachodu docierały wieści o rewolucyjnych wydarzeniach. W kraju toczyła się walka o władzę pomiędzy ugrupowaniami sanacyjnymi, endeckimi, pepeesowskimi, komunistycznymi. Odbywało się wiele wieców robotniczych. Żydzi byli atakowani na ulicach przez endeków.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Wspomnienie Heleny Marek o Szymonie Zachariaszu]
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
rps., 11 k., zeszyt; 21 cm
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1972
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
1518/66
Tytuł kolekcji: 
Akta Heleny i Lucjana Marków
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Rodzaj zasobu: 
Akta personalne
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia