Dzienniczek (fragmenty)

Dziennik nieregularny, z nielicznymi odniesieniami do konkretnych elementów codzienności. Pod datowanymi notatkami kryją się właściwe dla wczesnej kobiecej diarystyki (przełomu XVIII i XIX wieku) uwagi o charakterze człowieka, jego wadach, celowości życia. Dominantą poszczególnych notatek są rozmyślania o naturze człowieka i literackie opisy przyrody. O naturze codziennego notowania – jak ją pojmowała Hornowska – może świadczyć wpis z 14 sierpnia 1893 roku: „Ciągła analiza charakteru, uczuć, wszelkich objawów wewnętrznych zanadto jest męcząca i do niczego nie prowadzi. Do pewnego stopnia konieczna. Od pewnego punktu jest niemożliwą. Wyradza egozim, zasklepianie się w swojem »ja«, zacieśnianie horyzontu uczuć i myśli, jednostronność” (s. 9–10 według numeracji autorki); „Tyle ludzi... tyle myśli, lecz niepodobna poddać się tej fali, co zalewa wszystko, trzeba sobie powiedzieć halt” (brak numeracji).

Charakterystyczne dla dziennika Hornowskiej są notatki bezosobowe, w których najpewniej pisze o sobie, np. 24 stycznia 1894: „Spokój, spokój, siła, jędrność jakaś duchowa – cudowna rzecz” (s. 13 wg numeracji autorki). Napięcie między działaniem a inercją, między iluzją a ideałami, swoboda a brak wolności. Do wyróżniających się na tle uwag ogólnych należy osobista notatka diarystki wiele mówiąca o jej relacjach przyjacielskich: „Gdy mi ktoś dużo, dużo mówi o sobie, swoich uczuciach, wrażeniach etc., czasem gdzieś w głębi słyszę: »a ja« i otwieram usta i na pytanie jakieś odpowiem, ogólnik jakiś obojętny zacznę” (s. 22 wg numeracji autorki). Dwa szczegóły faktigraficzne dotyczą pobytu autorki we Włoszech w styczniu 1898 roku i spotkania z F. Ch. (jedynie inicjały).

Autor/Autorka: 
Opis fizyczny: 
22,5 x 17 cm; k. 13
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
Od 1893 do 1898
Stan zachowania: 
bardzo dobry
Sygnatura: 
akc.17802/1
Uwagi: 
Dziennik złożony w spuściźnie Marii Hornowskiej, razem z rękopiśmiennymi brulionami jej prac pedagogicznych, recenzji, literackich. Czarny atrament, kartki luźne w kratkę, od k. 2 numeracja autorki (10–28 na wybranych stronach), brak paginacji archiwalnej.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum osobiste
Główne tematy: 
rozmyślania o życiu i naturze człowieka, podróż do Włoch
Zakres chronologiczny: 
Od 1893 do 1898
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
dziennik/diariusz/zapiski osobiste