Dziennik z lat 1872–1902

Motto: „Quel doit être le but d’un journal? Conserver les bonne pensées que Dieu nous suggère”. Zgodnie z mottem umieszczonym na karcie tytułowej treść dziennika skoncentrowana jest na rozmyślaniach religijnych autorki (odniesienia do codzienności minimalne). W każdej notatce powraca wyznanie wiary i potwierdzenie ufności Bogu. Jak odnotowuje autorka w 1878 (brak dokładnej daty dziennej), „Jestem katoliczką, kocham swoją religię i jestem pewna, że to jedyna dobra religia, prawdziwa, zesłana ludziom przez samego Boga” (k. 11r, tłum. E.K.). Wielokrotne wezwania Boga i Jezusa Chrystusa nadają zapiskom stylistykę modlitwy-rozważania.

Diarystka we wpisie z 25 listopada 1878 roku formułuje modlitwę za wszystkich zmarłych Polaków na emigracji i za sprawę polską. Koresponduje to z wpisem z 29 listopada 1878 roku – tego dnia autorka uczestniczyła w mszy w kościele pw. Wniebowzięcia NMP za emigrację polską roku 1830. Opisuje emocje, jakie towarzyszyły jej, kiedy widziała starców (setki, „cały legion”), którzy przed czterdziestoma ponad laty – jako osiemnastoletni, dwudziestoletni młodzieńcy – opuścili swoją ojczyznę, rodziny, „radości domowego ogniska”. Autorka wie o nadziei uczestników Wielkiej Emigracji, którzy po osiedleniu się we Francji liczyli na szybki powrót. W kościele towarzyszyli im młodsi członkowie rodzin, drugie pokolenie emigrantów, wychowanków Hotelu Lambert i Szkoły Polskiej – nie dane im było poznanie ojczyzny, za którą się modlili.

Częstotliwość notowania: wpisy pochodzą jedynie z trzech lat – 1878–1880, ostatni zaś, po wieloletniej przerwie, z roku 1902. Końcowa notatka, również o charakterze religijnym, od pozostałych różni się poetycki zderzeniem „dziś–jutro”. Autorka ma świadomość zbliżającego kresu życia, dotychczasowe doświadczenia podsumowuje słowami: „Wczoraj... był prestiż. Jutro... będzie śmiesznostka” (k. 87r) i prosi Boga o „wieczną chwałę” po śmierci.

Treść dziennika weryfikuje autorstwo zasugerowane przez archiwistów Biblioteki Polskiej. Oprócz inicjałów na karcie tytułowej „AND” atrybucję potwierdza wpis z 25 listopada 1878 roku, w którym diarystka wymienia zmarłych z rodziny w modlitwie o ich wieczny odpoczynek; są to m.in. wuj Aleksander, wuj Sobieski, wuj Karol, wuj Antoni, wuj Hornowski, kuzynka Halcia, ciotka Sobieska. Ponadto padają nazwiska osób związanych z rodziną autorki: pan Jurkiewicz, pani Czapska.

Autor/Autorka: 
Wariant tytułu: 
Dziennik [Anny N. Dybowskiej?] z lat 1872–1902
Miejsce powstania: 
Paryż
Opis fizyczny: 
19 x 14,5 cm; k. 160, 87 zapisanych
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Francuski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
Od 1872 do 1902
Stan zachowania: 
bardzo dobry
Sygnatura: 
sygn. akc. 3786; BPP 2544
Uwagi: 
Tekturowa oprawa z elementami skórzanymi, ozdobne, złote tłoczenia na grzbiecie (motywy kwiatowe), zeszyt w linie, czarny atrament, całkowicie czytelny, wyraźne pismo; pod sygn. 454/27 – sztambuch Anny Dybowskiej z lat 1874–1925 (s. 182) z wpisami m.in. Medarda Downarowicza, Hali Dybowskiej, Stanisławy Hornowskiej, Cypriana Norwida (rysunek wklejony), Marii Konopnickiej (zatytułowany „(fragment)”, Paryż, 10 kwietnia 1905), Łucji Hornowskiej.
Słowo kluczowe 1: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum osobiste
Główne tematy: 
wiara, starość
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1872 do 1902
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
dziennik/diariusz/zapiski osobiste