Fragmenty wspomnień z terenu Inowrocław Złotniki Kujawskie Powstania Wielkopolskiego 1918/19

Wspomnienia Kazimiery Ostrowskiej dotyczą walk prowadzonych w Inowrocławiu i Złotnikach Kujawskich podczas powstania wielkopolskiego (1918-1919), w których brała udział ona oraz jej rodzina. Na początku I wojny światowej (1914) ojciec Kazimiery wynajął mieszkanie w Złotnikach, „osadzie kolonistów niemieckich", ponieważ sądził, że rodzina będzie tam bezpieczna. Kazimiera nie czuła się dobrze w nowym miejscu, była szykanowana przez niemieckich rówieśników, również polscy mieszkańcy nie byli przyjaźnie nastawieni do przybyszów z Inowrocławia. Po zakończeniu wojny ojciec działał w konspiracji i nie poświęcał zbyt dużo czasu rodzinie. Zaangażował w te działania swoje dwie córki, które zostały łączniczkami; Kazimiera miała wtedy czternaście lat, a jej siostra Zofia siedemnaście. Autorka opisuje wyjazd do ogarniętego powstaniem Inowrocławia, gdzie walczyli jej ojciec, brat i wujowie. Wtedy pierwszy raz widziała polskich żołnierzy, którzy pomagali powstańcom zdobywać miasto. Praca łączniczki była ryzykowna i wymagała dużego wysiłku fizycznego; Kazimiera pisze, że pokonywała nocami dystanse liczące 30 km. 

Kiedy Niemcy zajęli Złotniki, wtargnęli do domu Ostrowskich, szukając broni. Kazimiera wspomina, że jej matka wyciągnęła różaniec i powiedziała: „Macie, to jest nasza broń”. Żołnierze wycofali się skonsternowani, zaznaczając, że są katolikami z Mazur i nie zamierzają nikogo skrzywdzić. Autorka odnotowuje starcia i potyczki z tego czasu, dodając, że pomagała rannym. Przypomina wielu bohaterów i ich czyny, m.in. historię piętnastoletniego powstańca, Mariana Friszke, który przed śmiercią był torturowany przez niemieckich żołnierzy, a potem jego ciało zostało wystawione na widok publiczny. Ostrowska napisała, że na pogrzeb chłopca przyszły tłumy.  

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
Ścieżkami łączniczki i pielęgniarki na Kujawach
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
10 k. ; 21x29,7 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępne skany na stronie www i mikrofilm
Data powstania: 
1963
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
361
Uwagi: 
W tekście zostały naniesione ołówkiem liczne poprawki. Na ostatniej stronie widnieje odręczny podpis autorki. Wariant tytułu pochodzi z poprawionej wersji tekstu, dostępnej w tej samej teczce i pod tą samą sygnaturą.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
poniedziałek, Wrzesień 23, 1963
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Główne tematy: 
powstanie polskie (1918-1919), Wielkopolska, działalność konspiracyjna i niepodległościowa
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1918 do 1919
Nośnik informacji: 
papier
mikrofilm
strona www
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia