Garść wspomnień o Stanisławie Hubermanie-Huberze (pseudo partyjne „Wrzos”)

Wspomnienie o mężu rozpoczyna autorka od jego dzieciństwa w rodzinnym domu Hubermanów. Stanisław urodził się w Zehlendorfie 8 sierpnia 1897 roku jako syn Jakuba i Aleksandry z Goldmanów. Matka skupiła się na wychowaniu i kształceniu syna Bronisława, utalentowanego skrzypka. Stanisław został oddany jako niemowlę pod opiekę rodziny stryja. Rodzina ta była związana jeszcze przed 1905 rokiem z ruchem socjalistycznym – w kołysce Stanisława przechowywano nawet nielegalną literaturę. W późniejszych latach działalności partyjnej Stanisław nazywany był przez działaczy cudownym dzieckiem dyplomacji radzieckiej, tak jak jego brata Bronisława nazywano cudownym dzieckiem muzyki.

Stella poznała swojego przyszłego męża na demonstracji pierwszomajowej w 1916 roku. Później często widywali się w kole młodzieżowym SDKPiL „Juliusz”, kierowanym przez Władysława Steina-Kamińskiego. Należeli do niego także Helena Adalińska, Natalia Dnielowa i Bronisław Szmulewicz (łącznie liczba członkków koła wynosiła 15). Działalność koła: lektury „Kapitału” Marksa, „Nauk ekonomicznych” Kautskiego, „Kobiety i socjalizmu” Bebla. Dość szczegółowy opis działalności koła był jednak niemożliwy – zadania rozdzielane poszczególnym członkom miały poufny charakter. Obszerne fragmenty poświęcone działalności koła są okazją do opisania postawy członkiń – córek kupców i właścicieli kamienic. Kobiety te podczas strajków stawały po stronie strajkujących.

W 1917 roku Stanisław wyjechał na studia do Berlina (na Wydziale Górniczym). Po śmierci Róży Luksemburg, przebywając nadal w Berlinie, zajmował się porządkowaniem biblioteki i spuścizny po Róży Luksemburg. Stella Huber opisuje swojego przyszłego męża jako „Żołnierza Rewolucji”, dojrzałego politycznie już w wieku 22 lat, kiedy otrzymał propozycję kierowania Międzynarodówką Komunistycznej Młodzieży. W 1920 roku Stella ze Stanisławem wyemigrowała do Wiednia. Oboje podjęli pracę w Poselstwie, także studia na Uniwersytecie Wiedeńskim. W domu Hubermanów zbierali się licznie członkowie Komunistycznej Partii Austrii.

Druga część wspomnień dotyczy warszawskiego okresu w biografii Stanisława Hubermana (1926–1932), gdy pełnił m.in. funkcję członka Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Polski. Nie tylko rozłąka wpłynęła negatywnie na relacje małżenskie – dużą rolę odegrały kwestie ideologiczne: zaangażowanie Stelli w sprawy ZSRR i jej brak zainteresowania dla działalności komunistów w Polsce.

Końcowe partie wspomnienia dotyczą okoliczności tragicznej śmierci Hubermana w katastrofie lotniczej. Samolot rozbił się na szosie Wołokołamskiej, niedaleko Moskwy. Huberman leciał na święto Rewolucji Październikowej. Życiorys męża Stella autorka podsumowała osobistym wspomnienień: „Był ludzki – w najlepszym tego słowa znaczeniu – kochał świat, ludzi, kobiety, które darzyły go swoją wzajemnością (obraz jego z pominięciem tego rysu nie byłby pełen). Ludzie z zaufanie odnosili się do niego, chętnie zwierzali mu się z najtajniejszych spraw, a on rozumiał ich, dawał rady, ze swojską subtelnością i życzliwością” (k. 72–73).

Jak wynika z dołączonego listu, wspomnienie powstało na prośbę Zakładu Historii Partii przy KC PZPR (Dział Gromadzenia Wspomnień i Relacji).

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
29,5 x 20,5 cm; k. 73
Postać: 
kartki w teczkach
Technika zapisu: 
fotografia (jako oryginalne źródło / dzieło)
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny do celów badawczych
Data powstania: 
1967
Stan zachowania: 
bardzo dobry
Sygnatura: 
akc.12565
Uwagi: 
Do wspomnień dołączono aneks z odpisem akt Komendy Głównej Policji Województwa Śląskiego dotyczący działalności partyjnej Hubermana. 7 pocztówek – fragment korespondencji Stelli Huber z Zygmuntem Ochreterem (1960–1975), 6 fotografii przedstawiających Stanisława Hubera, ich syna, na jednej Stella Huber, 1 zdjęcie z dedykacją Bronisława Szmulewicza.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum osobiste
Główne tematy: 
działalność polityczna, ideologiczna, zaangażowanie w działalność partii
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1915 do 1936
Nośnik informacji: 
papier
fotografia / skan
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia