Migawki pracy konspiracyjnej

Są to trzy epizody z czasów okupacji na Wileńszczyźnie.

Pierwszy fragment opisuje wyprawę autorki do Balingródka nad Wilią, do tamtejszego księdza, by dowiedzieć się czegoś o losach jej męża. Miało to miejsce przed Bożym Narodzeniem 1943 r. Wcześniej jej mąż, Stanisław Kucza-Kuczyński pracował w konspiracji. W 1940 r. był więziony w Oszmianie i Starej Wilejce, a potem w głębi ZSRR. Po interwencji gen. Sikorskiego został w końcu maja 1942 r. zrzucony na teren Wileńszczyzny ze specjalną misją wykonywaną w porozumieniu z gen. Sikorskim. We wrześniu musiał zerwać kontakt z rodziną, by wykonać zadanie. Gdy po 14 miesiącach nie było żadnych wieści od niego, kobieta postanowiła dostać się do Balingródka, bo dowiedziała się, że tamtejsza plebania przyjmuje czasem dowódców różnych oddziałów. Chciała tylko się dowiedzieć, czy jej mąż żyje. Niestety nie napotkała na jego ślad. Nawiązanie kontaktu z partyzantami było bardzo ryzykowne, bo musiała zdobyć ich zaufanie. Powołała się na swego kuzyna „Rudego”, ale nie wiedziała na jakim terenie on działa. Gdy potwierdziło się, że „Rudy” jest rzeczywiście jej kuzynem, powiedziano jej, że gdyby się okazało co innego, na miejscu straciłaby życie.

Druga i trzecia historia dotyczą działalności konspiracyjnej autorki. W drugiej opowiada o zadaniu przewiezienia benzyny z Oszmiany do „Rzeczpospolitej Graużyńskiej”, tzn. na tereny leśne w okolicy Graużyszek, wolne od Niemców. Wraz z Józefem Pitkiewiczem i kilkoma koleżankami jechali wozem, udając, że wiozą tory na wesele. Zatrzymali ich po drodze strażnicy, którzy szybko zorientowali się że to blef i nie chcieli ich przepuścić. Uratowała ich Stefania Gimżewska, która pracowała jako tłumaczka w biurze Arbeitsamtu i załatwiła u swego szefa pisemne zezwolenie na przewiezienie „nafty” na wesele.

Ostatnia opowieść jest o misji dostarczenia listu do księdza w Smorgoniach. Meldunek miała zaszyty w pasku ubrania. Najpierw szła pieszo 18 km do stacji Soły, potem ryzykowała jadąc z Niemcem w jednym wagonie. Gdy dojechała do Smorgoń, okazało się, że pociąg się nie zatrzymał i musiała skakać. Potłukła się przy tym dotkliwie, ale najgorszy był strach, że Niemiec może zacząć strzelać.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
s.l.
Opis fizyczny: 
druk, s. 176-178 oprawione; 20 cm
Postać: 
inne
Technika zapisu: 
druk
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/1298 cz.I
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Uwagi: 
Ze zbioru „Ich losy” cz. I, oprac. J. Hryniewicz, Gdańsk 1990 (losy wychowanków i absolwentów Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie 1939-1945). Oprawione w twardą okładkę.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Główne tematy: 
Działalność konspiracyjna Ireny Kucza-Kuczyńskiej.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1940 do 1944
Nośnik informacji: 
inne
Typ zasobu: 
inne