Moje wspomnienia z ostatnich lat nauki w Oszmianie

Autorka opowiada o tajnym nauczaniu w czasie okupacji, w Oszmianie.

We wrześniu 1939 r. była w trzeciej klasie gimnazjum. Gdy wkroczyły wojska radzieckie, dyrektor Antoni Łokuciewski powiedział do uczniów, że choć nie ma już państwa polskiego, to uczyć się trzeba. Wkrótce został aresztowany, losy uczniów były różne.

W czerwcu 1941 r. Oszmiana znalazła się pod okupacją niemiecką. We wrześniu tego roku prof. Aleksander Sikorski próbował zorganizować polskie Gimnazjum w gmachu dawnej Szkoły Powszechnej, ale Niemcy nie pozwolili otworzyć szkoły. Powoli zaczęła się organizować tajna oświata, najpierw tworzyły się małe grupki, potem powstały tajne komplety. Założycielem kompletów, a później ich dyrektorem był prof. Aleksander Sikorski. Jadwiga zaczęła naukę na kompletach w czwartej klasie. Lekcje matematyki i fizyki odbywały się w mieszkaniu prof. Sikorskiego w Ożalejach pod Oszmianą. Wykładowcami pozostałych przedmiotów byli prof. Anatol Korolew (łacina, niemiecki), prof. Edmund Rodziewicz (polski), inne przedmioty prowadził w zastępstwie Henryk Nieciejowski. Na początku 1943 r. prof. Rodziewicz się wycofał. Za naukę płacili 500 marek miesięcznie od osoby. Komplety były ściśle tajne, nie spotykano się z innymi grupami, nie rozmawiano na ten temat z kolegami, którzy się z nimi nie uczyli. Książki i zeszyty ukrywali. Zataczały coraz szersze kręgi, powstało więcej grup, odbywała się mała i duża matura. Autorka ukończyła czwartą klasę gimnazjum i zrobiła małą maturę. Następnie ukończyła I klasę liceum.

W lipcu 1944 r. przyszedł kolejny front i nastąpił powrót do władz radzieckich. Gimnazjum w Oszmianie po raz drugi przestało istnieć, a drogi uczniów się rozeszły.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
s.l.
Opis fizyczny: 
druk, s.8-9 oprawione; ; 20 cm
Postać: 
inne
Technika zapisu: 
druk
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/1298 cz.I
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Uwagi: 
Ze zbioru „Ich losy” cz. I, oprac. J. Hryniewicz, Gdańsk 1990 (losy wychowanków i absolwentów Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie 1939-1945). Oprawione w twardą oprawę.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść.: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Główne tematy: 
Tajne nauczanie w Oszmianie w czasie okupacji niemieckiej.
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1939 do 1944
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia