Na placówce nauczycielskiej

Dziennik Zbigniewy Zembatówny rozpoczyna się od zapisku opatrzonego datą 19 kwietnia 1921 r., kiedy autorka przyjechała do wsi Chobie na Dolnym Śląsku i rozpoczęła pracę nauczycielki. Okładkę jej zeszytu ozdabia widok Łazienek Królewskich, a na pierwszych stronach znalazły się inwokacja z Pana Tadeusza (bez słowa: Litwo) oraz wiersz Wyznanie wiary dziecięcia polskiego Władysława Bełzy.

Nauczycielkę przyjęto serdecznie, otrzymała skromne mieszkanie, a już na drugi dzień notowała dokładnie, jak wyglądał jej dzień pracy w szkole, czego oczekują od niej rodzice i jakie ma pomysły dydaktyczne. Prowadziła lekcje w języku polskim, lecz postanowiła poświęcić jedną godzinę w tygodniu na uczenie niemieckiego. Większość jej podopiecznych nie potrafiła czytać ani pisać. W młodszych klasach musiała zaczynać od podstaw: pokazywała dzieciom, jak siedzieć w ławkach i odróżniać rękę prawą od lewej. Zapisuje wszystkie osiągnięcia uczniów i uczennic, zmieniającą się liczebność klas, wymyśla gry i zabawy, uczy dzieci śpiewać, często zabiera je do ogrodu obok szkoły. Autorka działa również w Towarzystwie Polek w Opolu, którego jest sekretarką. Wspomina o pielgrzymce do Częstochowy, gdzie pojechała z przewodnicząca Towarzystwa Polek.     

W  zapiskach Zembatówny pojawiają się refleksje dotyczące powstań śląskich, plebiscytu i losów Polaków, którzy mieszkają na terenach przyłączonych i nieprzyłączonych do Polski po ustaleniach traktatu wersalskiego. Na Śląsku trwają ostre spory między Polakami i ludnością niemieckojęzyczną, wstrzymano nawet ruch pociągów. Autorka zanotowała, że w sąsiedniej wiosce, zamieszkanej przez czeskich husytów, rewidowano jej bagaż, zabroniono przejścia, a miejscowe dzieci rzucały w nią kamieniami i błotem. Podczas zaostrzających się konfliktów w Chobiu zastrzelono proniemieckiego mieszkańca. Nauczycielka uważa, że Śląsk, jako piastowskie dziedzictwo, powinien należeć do Polski. Z powodu napiętej sytuacji i nasilących się starć w okolicach Chobia rezygnuje z pracy w szkole i wyjeżdża do Lublińca.  

 

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Chobie
Opis fizyczny: 
33 k., 16 cm x 20 cm i mniej
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
dostępne w oryginale do celów badawczych
Data powstania: 
1921
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
Rps akc. 11902
Uwagi: 
Pod tą samą sygnaturą znajduje się także drugi zeszyt pt. „Dziennik czynności”, w którym zapisane są tematy przeprowadzanych lekcji z krótkimi opisami zajęć. W tej samej teczce znajdują się liczne dokumenty komitetów plebiscytowych na Śląsku oraz dokumenty poświadczające przejazdy i podróże autorki, a także legitymacja komitetu plebiscytowego ze zdjęciem z 1920 r., wydana w Bytomiu.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Główne tematy: 
misja nauczycielska, konflikty polsko-niemieckie na Dolnym Śląsku, plebiscyty
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
dziennik/diariusz/zapiski osobiste