Pamiętnik

Pamiętnik został napisany na konkurs "Kobiety i Życia" w 1958 roku.

Maria Stangel wspomina lata dzieciństwa w zamożnej rodzinie - duży dom, ogród, niania. Pamięcią sięga roku 1919: maluje obraz dla dziecka podniecający przeczekiwania w piwnicy walk i wyjazdu ze Lwowa w 1924, który oznaczał dla niej traumatyczne rozstanie na zawsze z ukochaną nianią. Zapiski dotyczące czasów szkolnych są obszerne. Mówią o gimnazjum najpierw w Katowicach, póżniej Chorzowie, konflikcie  z nauczycielką niemieckiego, o wakacyjnych wyjazdach w góry i nad morze. Diarystka opowiada o swojej fascynacji teatrem: "Gdy miałam jedenaście  czy dwanaście lat  teatr był już częścią mego życia. Chodziłam po dwadzieścia razy na sztuki, na które pozwalała mi mama. W teatrze czułam się, jak u siebie w domu.[...] Postanowiłam, że cokolwiekby się miało stać, zostanę aktorką" (po obejrzeniu Stanisławy Wysockiej w Dziadach) s.9.

Pisze też o swoich dziewczyńskich problemach z chłopcami i  młodymi mężczyznami, martwi się, że nie ma tak szczupłych kostek jak koleżanki, zatem nie będzie dość atrakcyjna (s. 15). Nie może doczekać się na oświadzczyny p. Mieczysława: "Wiedziałam, czułam, że za chwilę mnie poprosi, bym została jego żoną. Ja czekałam na to. Tak chciałam mieć narzeczonego. Inne dziewczęta były już zaręczone (s.23), ale spotkało ją rozczarownie: chłopak wyznał jej miłość, ale dodał, że ma zobowiązania wobec innej kobiety. Relacjonuje kilka innych relacji z mężczyznami - p. Józef, Kazimierz N [także liczyła na oświadczyny]; dzieli się swoimi wrażeniami, kiedy w sierpniu 1939 oświadcza jej się Henryk L. - widzi przed sobą szczęśliwą przyszłość u boku ukochanego. 

Informuje o kontynuowaniu nauki po maturze -  w 1935 - 1936 uczęszczała do Instytutu Francuskiego w Warszawie, ale była rozczarowana programem - jej zdaniem za mało było praktycznej nauki języka; dodaje, że kolega zachęcił ją do studiów w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie, gdziie uczyła się m.in. księgowania, co było okropne. Sygnalizuje, że zrezygnowała z marzeń o aktorstwie, bo rodzice wyperswadowali jej ten zawód. Konstatuje, że wybór drogi życiowej nie jest łatwy. Przybliża okres wakacyjnych praktyk w Wiedniu w 1936,  podczas których zajmowała się m.in. księgowaniem, każdą wolną chwilę spędzała na zwiedzaniu, a następnie napisała cykl reportaży [rozważała zostanie dziennikarzem]. W sierpniu 1939 oddaje swojemu promotorowi pracę magisterską.

Przedstawia także swoje losy podczas wojny: aresztowanie obojga rodziców, ich śmierć w obozie w Oświęcimiu, swoje  aresztowanie i pobyt na Montelupich w Krakowie [kiedy próbowała dowiedzieć się czegoś o swoich bliskich], śmierć narzeczonego oraz wyjście za mąż za swojego szefa (którego imienia nie podaje) z rozsądku i poczucia samotności.

Zapiski pokazują doświadczenia pamiętnikarki z Powstania Warszawskiego - była wtedy w ciąży i myślała tylko o tym, aby uratować swoje dziecku - i kilku lat tułaczki po Europie zanim w 1947 wróciła do Polski z mężem i dwójką dzieci.  Po pobycie w Pruszkowie trafiła do Wiednia, gdzie odnalazła krewną, urodziła córeczkę Elżbietę  i gdzie odnalazł ją mąż. Nie czuła się bezpiecznie z małym dzieckiem w bombardowanym mieście, najpierw wyjechała z rodziną do Ebensee, później do północnych Włoch, gdzie urodziła syna.

Na koniec odnotowuje, że zdecydowała się zmienić swoje życie: zakończyć  niesatysfakcjonujące małżeństwo i zrealizować swoje marzenia - rozpocząć studia aktorskie    

 

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Katowice-Ligota
Opis fizyczny: 
k. 90, 30,50 x 20,5 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
zasób jest dostępny
Data powstania: 
1958
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
akc.10564
Uwagi: 
papier pożółkły,; tusz czarny, w niektórych miejscach wyblaknięty; nadpisania, zmiana szyku wyrazów, pojedyncze literówki
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum osobiste
Główne tematy: 
1. Poszukiwanie drogi życiowej u progu dojrzałości 2. Wojna i okupacja 3. Nieudane małżeństwo i rozwód
Zakres chronologiczny: 
Od 1919 do 1958
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia