Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Krystyny Węgrzyn są szczegółowym zapisem rodzinnej historii autorki z okresu II wojny światowej, w których chronologicznie przedstawia losy bliższej i dalszej rodziny, bazując na pamięci własnej i relacjach przekazanych bezpośrednio od opisywanych osób (opowieści, listy). Autorka buduje historię poszczególnych rodzin, których losy raz przeplatają się z jej własnymi, innym razem rozchodzą, by ponownie się połączyć lub już nigdy nie zetknąć. Do opisywanych należy m.in. ciotka Kazimiera – siostra matki autorki – która z mężem i synkiem została wywieziona na Sybir i w nieregularnych listach przekazywała wiadomości z zesłania. Równolegle Węgrzyn portretuje własne wojenne życie pod okupacją sowiecką i niemiecką, opisując różne sposoby adaptacji do zmieniających się warunków. Wspomnienia zawierają echa ważnych wydarzeń, m.in.: epidemii tyfusu w Czeremuszkinie w 1941 r. i zbrodni w Bohordyczynie dokonanej przez OUN-UPA w 1944 r. Węgrzyn przedstawia okoliczności opuszczenia rodzinnych stron – narastające poczucie zagrożenia i coraz większą liczbę napadów na polską ludność pod koniec wojny oraz wysiedlenie: przygotowania do wyjazdu, nastroje wśród lokalnej społeczności, warunki transportu i długą drogę na Ziemie Odzyskane. Wspomnienia kończą się obrazami z życia przesiedleńców-osadników: opisem procesu adaptacji w pierwszych powojennych latach, warunków egzystencji, stosunków z niemiecką ludnością. Węgrzyn kreśli ciekawy portret miejscowych Niemców („Chociaż Niemcy to nasi wrogowie, jednak ci z Cieśli byli uprzejmi i pracowici”). Autorka opisuje też swoje losy po osiedleniu.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
Wspomnienia repatriantki
Miejsce powstania: 
Cieśle
Opis fizyczny: 
k. luź. 170–199; 31 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Dostępność: 
Katalog rękopisów zinwentaryzowanych. Możliwość otrzymania oryginału do wglądu w celach badawczych, po złożeniu pisma rekomendującego z uczelni/projektu badawczego etc.
Data powstania: 
1992
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
18928/II
Uwagi: 
Maszynopis o charakterze czystopisu, drobne poprawki (długopis, czerwony tusz; korektor; pióro – czarny atrament). Przekreślona foliacja autorki – ołówkiem w prawym, górnym rogu foliacja ZNiO. Zapis jednostronny. Załączona kserokopie różnych dokumentów i zaświadczeń polskich (1937–1947) oraz radzieckich (k. 190–199). Praca nadesłana na konkurs organizowany przez fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r., wyselekcjonowana do ewentualnego druku.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Archiwum instytucji
Główne tematy: 
deportacje na Sybir, życie pod okupacją sowiecką i niemiecką podczas II wojny światowej, zbrodnie ukraińskie na ludności polskiej w czasie II wojny światowej, przymusowe przesiedlenia, losy przesiedleńców na Ziemiach Odzyskanych
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1939 do 1990
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia