Potworny sekret

Tekst dotyczy informowania przez Polaków zachodnich polityków i opinii publicznej o prześladowaniu i masowym mordowaniu Żydów przez Niemców w Polsce. Na maszynopisie jest odręczna adnotacja, że to opracowanie zostało wysłane do Jerzego Giedroycia.

Autorka wspomina o misji Jana Karskiego, kuriera, który jadąc do Londynu we wrześniu 1942 r., dostał od Delegata Rządu Polski Podziemnej zadanie, by zabrał również polecenia dwóch organizacji żydowskich, socjalistycznego Bundu i Syjonistów. Należało przekonać rządy państw zachodnich, że Żydom polskim grozi zagłada i że trzeba powstrzymać hitlerowskie ludobójstwo. Społeczeństwa wolnego świata nie chciały uwierzyć w doniesienia z Polski. Tym bardziej, że nawet Żydzi z getta warszawskiego w 1942 r. nie wierzyli prasie podziemnej, że na Lubelszczyźnie w Bełżcu są czynne komory gazowe. Aby Karski miał pełen obraz sytuacji Żydów, dwukrotnie wprowadzano go do getta, raz nawet był w Bełżcu.

Społeczeństwo polskie starało się ratować Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę. W całej Generalnej Guberni wisiały liczne plakaty z datą 15.10.1941 r., gdzie zawiadamiano, że za udzielenie Żydom przytułku, dostarczanie jedzenia bądź sprzedawanie im artykułów żywnościowych grozi kara śmierci. Z kolei donosiciele podlegali surowym wyrokom władz Państwa Podziemnego.

Autorka zrobiła zestawienie różnych działań polskiego środowiska na Zachodzie, zmierzających do nakłonienia państw zachodnich do interwencji w obronie prześladowanych Żydów. Zestawienie to zawiera 41 faktów z dokładnymi datami (1940-1944), które są dowodem na to, że polscy przedstawiciele wielokrotnie informowali państwa zachodnie o tym jak Niemcy traktują Żydów w Polsce. Wynika z niego, że już w marcu 1940 r. (i kilka razy później) ambasador K.Papée informował Sekretarza Stanu w Watykanie o prześladowaniach Żydów w Polsce. Również Rząd RP informował rządy Państw Sprzymierzonych o terrorze w naszym kraju. W latach 1941-42 były liczne publikacje w językach angielskim, francuskim i hiszpańskim o inwazji niemieckiej w Polsce. W czerwcu 1942 r. Rząd RP zawiadamia rządy Państw Sprzymierzonych o eksterminacji Żydów i żąda interwencji. Gen. Sikorski przemawia w radiu BBC, informując opinię publiczną o prześladowaniach Żydów. W tym samym miesiącu ukazuje się w prasie brytyjskiej artykuł Szmula Zygielbojma o masakrze ponad miliona Żydów. Przez kolejne miesiące mają miejsce dalsze interwencje polskie na Zachodzie, by położyć kres ludobójstwu. W grudniu 1942 r. wychodzi wspólna deklaracja Rządu RP i rządów Państw Sprzymierzonych z żądaniem zaprzestania zbrodni popełnianych na Żydach i ostrzegających naród i rząd niemiecki przed konsekwencjami. Kilka dni później gen. Sikorski domaga się od Churchilla bombardowania celów lotniczych w Polsce, by pomóc ratować Żydów z obozów zagłady. Zimą 1942 r. Jan Karski przekazuje brytyjskim władzom, parlamentarzystom i prasie opis zbrodni niemieckich i żądania Żydów z Polski. Na początku stycznia 1943 r. prezydent Raczkiewicz wysyła list do papieża z prośbą o interwencję i ukrócenie zbrodni niemieckich w Polsce. O zastosowanie skutecznych środków w tej kwestii zabiega także Rada Narodowa i minister Raczyński. W marcu Rząd RP publikuje po angielsku „The Mass Extermination of Jews in Germany Occupied Poland”. W dniu wybuchu powstania w getcie warszawskim polski poseł w Szwajcarii składa protest do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża przeciwko pominięciu Żydów w przydziale żywności i lekarstw wysyłanych do Polski. Na początku maja gen. Sikorski wygłasza w radiu BBC przemówienie, grożąc odwetem za zbrojna likwidację getta w Warszawie. W lipcu 1943 r. ambasador Papée ostrzega Watykan o groźbie eksterminacji Żydów węgierskich. W kwietniu 1944 r. Rząd RP podejmuje decyzję powołania Rady ds. Ratowania Ludności Żydowskiej.

W końcowej części tekstu autorka opisuje wypełnienie misji przez Jana Karskiego, podaje komu przekazał przywiezione do Londynu informacje. W czerwcu 1943 r. wysłano go także do Waszyngtonu, by dostarczył raporty prezydentowi USA i innym ważnym osobistościom.  Ogółem wygłosił tam ok. 200 referatów o tym, co widział, czego domagają się Żydzi w Polsce i jak można im pomóc. Na zakończenie autorka przytacza słowa J. Karskiego wygłoszone 15.12.1981 r. w Izbie Reprezentantów w Nowym Jorku. Mówił, że po zakończeniu wojny rządy, przywódcy, naukowcy, pisarze utrzymywali, że nic nie wiedzieli, co się działo z Żydami, byli zaskoczeni wymordowaniem milionów Żydów.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Londyn
Opis fizyczny: 
mps., 3 s. luź.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Data powstania: 
1996
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
2439/39
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Haliny Martin
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
wtorek, Listopad 12, 1996
Rodzaj zasobu: 
Archiwum osobiste
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia