Uczniowie augustowskiego gimnazjum też mieli za swoje!

Autorka opisuje losy uczniów augustowskiego gimnazjum w czasie okupacji sowieckiej. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Augustowa we wrześniu 1939 r., Rosjanie zaczęli wprowadzać swoje porządki. Na miejsce dyrektora gimnazjum, p. Wołasiewicza, który w porę uciekł z rodziną, zjawił się towarzysz Jermolenko (rozstrzelany w 1943 r. przez Niemców za odmowę pracy), a jego zastępcą mianowano woźnego Michała Magalasa. Uczniów cofnięto do niższej klasy, a język rosyjski i białoruski stały się obowiązkowe. W szkole pojawiło się wielu pupilków nowych władz, nie mówiących po polsku. Polska młodzież żartowała sobie z przybyszów. Nie wiedzieli, że w klasach były wtyczki NKWD, dostarczając dowody ich przewinień, np. dorysowanie aureoli Leninowi, czy krowich rogów Stalinowi. W grudniu 1940 r. aresztowano ok. 40 uczniów w wieku od 12 lat. Oskarżano ich o współpracę z obcym wywiadem. Autorka podaje wiele nazwisk zatrzymanych. Chłopców poddano brutalnym przesłuchaniom, żądając nazwisk innych buntowników. 25.01.1941 r. chłopców przewieziono do więzienia w Grodnie, gdzie przetrzymywano ich w nieludzkich warunkach, w ogromnym ścisku. W lutym 1941 r. zaczęły się aresztowania ich rodziców. Część zamknięto w więzieniu w Grodnie, a część wywieziono na Sybir (10.02.1941 r.).

Z chwilą napadu Niemiec na ZSRR (22.06.1941 r.) więzienie zostało zbombardowane. Więźniowie pouciekali, ale wielu z nich zginęło od ran. Autorka podaje niektóre nazwiska tych, którym się udało zbiec. Po kilku dniach dotarli do domów. Niektórzy z nich byli wzywani po latach przez UB i wypytywani o to, co robili w latach 1939-41.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Augustów
Opis fizyczny: 
mps., 2 s. luź.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1990
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/752
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia