Wspomnienia. 1. Dzieciństwo. Ostatnia redakcja [Z. 1]

W pierwszym zeszycie swojego pamiętnika Antonina Górska opisuje członków rodziny i innych mieszkańców pałacu w Turwi (obecnie Turew, Wielkopolska), m.in. wuja Wacława Gutakowskiego i dziadka Dezyderego Chłapowskiego, "reprezentantów dwóch różnych typów tej samej epoki". Skupia także uwagę na codziennym życiu w Turwi. Portretuje kobiety, np. szlachciankę Długołecką, która jest dla niej, w okresie dzieciństwa, najważniejszą osobą. Długołęcka była sierotę i zajęła się nią babka autorki, Antonina Chłapowska. Autorka znała babkę tylko z opowieści, przedstawia ją jako wzorową i sprawiedliwą kobietę („służba była dobrze odżywiona”). Losy krewnych są dla Górskiej ściśle związane z dziejami Polski, tworzą historię „serc, które dla niej walczyły, dla niej żyły i za nią zginęły". Sporo miejsca poświęca niepodległościowej działalności członków rodziny. Większość epizodów z tego kajetu to opowieści zasłyszane od opiekunki, nazywanej przez dzieci Paniania. Wspomnina ją jako osobę cichą i pełną poświęcenia („chciała tak umrzeć, żeby nikomu nie zrobić kłopotu").

Rodzice autorki, Tadeusz i Róża z Jezierskich, podobno bardzo się kochali, ale Antonina ocenia życie swojej matki jako pełne smutku. Ojciec był zamknięty, nieprzystępny i często wyjeżdżał. Matce doskwierała samotność, brakowała jej towarzystwa ludzi. Górska pisze, że czytała dziennik matki. Wspomina też, że matka uczyła ją, że „najwięcej kochać trzeba swojego męża" i przestrzegała przed nadmierną czułością. Śmierć matki, a zaraz potem dziadka i ojca, kończą lata beztroskiego dzieciństwa autorki. W zakończeniu przypomina, że kiedyś oglądała w Rzymie obraz przedstawiający miasto w ruinie, nosił on tytuł Wspomnienie świata, który był. Górska stwierdziła: „Tak powinnam zatytułować mój pamiętnik”. Pierwszy zeszyt wspomnień powstawał podczas niemieckiej okupacji i kilka lat po wyzwoleniu. „Opisałam z myślą o wnukach jedynie moje przeżycia osobiste, bo choć żyłam w czasie wielkich zdarzeń historycznych, nie brałam w nich żadnego udziału, jak na przykład kobiety żyjące w świecie dyplomatycznym lub politycznym”. Pisała ten memuar bez ambicji literackich, tak, jak ludzie piszą i wysyłają listy z podróży. 

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Wspomnienia: ostatnia redakcja]
Miejsce powstania: 
s.l
Opis fizyczny: 
2 k., 114 s. ; 19,5 cm
Postać: 
zeszyt
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
dostępny mikrofilm
Data powstania: 
Od 1941 do 1949
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
Rps 9778 II t. 1, mf. 74809
Uwagi: 
Niektóre strony w zeszycie są niezapisane. Dokument znajduje się na stronie www.polona.pl i jest dostępny wyłącznie w komputerach Biblioteki Narodowej.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Główne tematy: 
tradycje szlacheckie, wartości rodzinne, patriotyzm
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1939 do 1950
Nośnik informacji: 
mikrofilm
strona www
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia