Wspomnienia

Autorka opisuje swój pobyt w więzieniach sowieckich.

Została aresztowana wraz z matką w sierpniu 1940 r. w Rajgrodzie, za ukrywanie funkcjonariusza KOP-u, Bucza. Bucza prawdopodobnie wrzucił granat do klubu, w którym bawiły się różne „szumowiny”. W tym samym dniu aresztowano ok. 60 mieszkańców Rajgrodu (m.in. ks. Radwańskiego, Kazimierza Królikowskiego, Podowiczów, Leokadię Bieniewską, Janinę Cegiełkową, Perkowską oraz matkę i córkę Jabłońskie). Przetrzymywano ich kolejno w więzieniach w Rajgrodzie, Grajewie, Łomży, Baranowiczach i Mińsku. Po długotrwałych przesłuchaniach, połączonych ze znęcaniem się i biciem, obie z matką zostały osądzone z art. 64 i 76, jako łączniczki nielegalnej, antysowieckiej organizacji i w styczniu 1941 r. skazane na 4 lata obozu poprawczego w Mińsku. W czerwcu 1941 r., po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej, wypędzono ich z więzienia i pod ścisłą eskortą NKWD i straży więziennej pędzono ich przez trzy doby do miejscowości Czerwień.  W grupie tej były w.w. osoby. Ludzie, którzy padali z wycieńczenia, byli dobijani przez eskortujących. Ksiądz Radwański i Bucza zostali rozstrzelani w Mińsku. Podobny los o mało co nie spotkał też matki autorki. Córce udało się uprosić, by ocucono matkę wodą. W Czerwieni odłączono kobiety od mężczyzn i prawie wszystkich rozstrzelano w pobliskim lesie. Kilku udało się zbiec, m.in. Kazimierzowi Królikowskiemu, Michałowi  Łukasiewiczowi, Stanisławowi Siemieniewiczowi i Cieciuchowi.

Gdy działania wojenne się nasiliły, eskortujący pouciekali. Kobiety wraz z innymi współwięźniami ruszyły w kierunku Polski. Po drodze natknęły się na wojsko niemieckie. Wybłagano u nich zaświadczenia, że są wracającymi do domu więźniami sowieckimi. Po ok. 2 tygodniach tułaczki o głodzie i chłodzie wróciły do domu.

Autor/Autorka: 
Inny tytuł: 
[Urodziłam się w Rajgrodzie…]
Miejsce powstania: 
s.l.
Opis fizyczny: 
mps., 2+6 s. zszyte; ; ; 30 cm
Postać: 
oprawa zeszytowa
Technika zapisu: 
wydruk komputerowy
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
2026
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
ZS 178
Tytuł kolekcji: 
Kolekcja wspomnień Związku Sybiraków
Uwagi: 
Załącznikiem do wspomnień jest tekst p.t. „Sowieckie katownie” Waldemara Monkiewicza w: Materiały i szkice
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia