Wspomnienia Jadwigi Matejko-Kołodziej

Autorka opisuje pobyt na zesłaniu. Na początku maja 1940 r. znalazła się kołchozie w Kustanajskiej obłasti, rejon Puszkówka. Od razu wszystkich zagoniono do ciężkiej pracy w polu. Kołchoz składał się z pięć brygad.  Cztery z nich uprawiały tylko zboże, a piąta leżała na potokiem i tam sadzono kapustę i arbuzy. W tej brygadzie była Jadwiga oraz Maryla Sobczuk i Janka Urbaniak. Dziewczęta pracowały po 12 godzin na traktorze, a nawet po 24 godziny na dobę. Po przepracowaniu jednego sezonu, autorka zaczęła symulować ból w lewym boku, by więcej nie wrócić na traktor. Żeby się utrzymać, zaczęła haftować chusteczki-kliny na głowę, ręczniki, prześcieradła, itp. Ale zarabiała bardzo mało, więc nauczyła się wróżyć – to zajęcie przynosiło jej lepsze dochody. Później, gdy jedynego fryzjera (Koreańczyka) zabrano do wojska, zaczęła strzyc najpierw chłopców, potem również mężczyzn. Jej siostra zachorowała i zmarła po miesięcznym pobycie w szpitalu. Została sama z matką. Wiosną 1942 r. dostała pracę w Rejonowym Finansowym Oddziale, najpierw jako sekretarka, potem jako księgowa. Wtedy było nieco lepiej, miały co jeść.

Autorka pisze o nadużyciach, jakie miały miejsce w polskiej Delegaturze, którą utworzono po podpisaniu układu pomiędzy Sikorskim i Stalinem. Do władzy dobrali się ludzie, którym nie chciało się pracować i dobrze żyć, kosztem innych rodaków. Sami korzystali z darów amerykańskich i obdzielali nimi swoich znajomych, głównie Żydów, a pozostałym dawali minimalne ilości jedzenia, a do ubrania tylko skarpety i buty, choć były także ciepłe kurtki, koce. Dopiero po interwencji u kierownika OBK, kiedy Jadwiga się poskarżyła, że lepsze przydziały dostają tylko Żydzi, udało jej się uzyskać więcej. Wtedy okazało się, że jedzenia jest wystarczająco i Polacy nie muszą głodować. Działtowicki, Żyd z Warszawy, który był sekretarzem Delegatury, tłumaczył, że nie dostawały większych przydziałów, bo im się nie należy, ponieważ nie mają ani ojców, ani mężów.

Miejsce powstania: 
Warszawa
Opis fizyczny: 
mps., 4 s. luź.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1998
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/795
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia