Wspomnienia repatriantów z Kresów Wschodnich

Fragment wspomnień autorki z pobytu w Kazachstanie. W piśmie przewodnim kobieta pisze, że jeśli te wspomnienia będą przydatne, to może opisać cały swój 6-letni pobyt.

Słowa kluczowe:

Jest to wycinek wspomnień Kamili Zajączkowskiej z pobytu w Kazachstanie na zesłaniu. Została wywieziona z rodziną (tj. matką i braćmi) w dniu 13.04.1940 r., ponieważ zostali uznani za kułaków. W tym tekście autorka skupia się wyłącznie na prześladowaniach NKWD za odmowę przyjęcia obywatelstwa radzieckiego.  Autorka wyjaśnia, że wkrótce po przybyciu do kołchozu wydano im dokument stwierdzający obywatelstwo radzieckie. Potem, po podpisaniu umowy pomiędzy Sikorskim i Stalinem, zmienili im dokument i wpisali obywatelstwo polskie. Wtedy wstąpiła w nich nadzieja, że może wrócą do Polski. Gdy polityka Stalina wobec Sikorskiego się zmieniła, zaczęto zmuszać Polaków do ponownego przyjęcia obywatelstwa radzieckiego. Nastąpił duży opór naszych rodaków. Wówczas zagrożono więzieniem za odmowę podpisania dokumentu. Była zima 1943 r. Kamilę i jej matkę (bracia rok wcześniej wstąpili do Armii Andersa) wraz z innymi pognano pieszo nocą 30 km do Martuku, gdzie była siedziba NKWD. Autorka opisuje pobyt w więzieniu, w ciasnej celi razem z 40 innymi kobietami, nocne przesłuchania i różne metody, często podstępne, nakłaniania do podpisania radzieckich dokumentów. Kamila miała wtedy 16 lat, śledczy groził jej zamknięciem w więzieniu wśród bandytów i złodziei, oszukiwał, że jej matka podpisała dokument i już wróciła do kołchozu. Kobiety były głodzone, trzymane w ciasnej, zimnej celi, w końcu wyczerpane zdecydowały się podpisać, ponieważ ktoś powiedział im, że w Aktiubińsku za niepodpisanie wsadzają Polaków na długie lata więzienia.

Gdy wróciły do kołchozu ich pomieszczenie było już zajęte i musiały dzielić izbę z 5-osobową rodziną Tatarów.

Inny tytuł: 
Kara za niepodpisanie obywatelstwa radzieckiego
Miejsce powstania: 
Kamienna Góra
Opis fizyczny: 
mps., rps., 5+1+ 5 s. kopia mps., luź.; ; 30 cm
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
maszynopis
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1991
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/997
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Data dzienna: 
wtorek, Styczeń 15, 1991
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia