Wspomnienia z pobytu na zesłaniu w ZSRR

Autorka opisuje swoją wywózkę na Syberię i pobyt tam

Przed wojną mieszkała z rodzicami i trojgiem rodzeństwa w Płuchowie, pow. Złoczów, woj. Lwów. Rodzice mieli spore gospodarstwo rolne.

W dniu 10.02.1940 r. o 5 rano przyszło do ich domu NKWD. Zrobili rewizję, w poszukiwaniu broni, i kazali się szybko zbierać do wyjazdu. Zawieźli ich saniami na stację w Złoczowie. Tam załadowali ich do wagonu towarowego (4 rodziny) i wagon zaplombowali. Autorka opisuje warunki podróży i kolejne miejsca, przez które przejeżdżali. Po kilku tygodniach dotarli do obwodu Mołotow (obecnie Perm) na Syberii, do Ramachi. Tam rozlokowano ich w barakach, po kilka rodzin w jednym pomieszczeniu. Było tam pełno szczurów. Panował głód i choroby. Dużo ludzi umierało. Pracowali w lesie przy wyrębie drzew. Latem było nieco lżej, dożywiali się zebranym w lesie owocami. Polacy zbierali się po pracy przed ołtarzem na nabożeństwach. Śpiewano pieśni i modlono się o przetrwanie i powrót do Polski.

Po napaści Hitlera na ZSRR odzyskali wolność, ale żeby wyjechać gdzieś dalej, nie mieli pieniędzy. W 1942 r. pojechali całą rodziną do Kudymkaru. Najstarszy brat, Bogdan (17 lat), uczył się na szofera. Ksenia chodziła do rosyjskiej szkoły. Rodzice piłowali drewno do stołówki, przy której mieszkali. Ludzie jedli psy, które kręciły się wokół stołówki. Ojca i najstarszego brata przymusowo zabrano do pracy na Uralu, do Solikamska. Ojciec pracował w fabryce, a brat był szoferem.

W czerwcu 1943 r. kobiety i dzieci wywieziono na południe do obwodu Saratow, Krasnojarski rejon, do sowchozu Rozkatow. Tam było nieco lepiej. Matka pracowała na plantacji warzyw, a Ksenia z siostrą Stefanią chodziły do szkoły, początkowo do rosyjskiej, potem do polskiej. W rosyjskiej szkole wydzielono jedną izbę na szkołę polską. Autorka opisuje naukę w szkole i warunki życia w Rozkatowie, możliwość uprawiania swojego ogródka. Wspomina też o chorobie brata Andrzeja.

Kiedy Stalin wyraził zgodę na ewakuację Polaków i Żydów do Polski, przyjechał do nich ojciec z Solikamska. Był sparaliżowany i chory. Torturowano go za odmowę przyjęcia obywatelstwa rosyjskiego. Brata nie wypuszczono z nimi do kraju. Przedłużono mu nakaz pracy w Solikamsku. Pozostał sam wśród Rosjan. Ożenił się z Rosjanką (Sybiraczką) i założył tam rodzinę. Kontakt z nim urywał się czasem na kilka lat, listy nie dochodziły.

Rodzina wróciła do Polski 26.04.1946 r.. Przyjechali do Wyszatyc, by odwiedzić rodzinę, ale potem udali się na Ziemie Odzyskane, do woj. olsztyńskiego.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
s.l.
Opis fizyczny: 
rps., 5 s. zszyte; ; 30 cm
Postać: 
oprawa zeszytowa
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
tak
Data powstania: 
1991
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
ZS 239
Tytuł kolekcji: 
Kolekcja wspomnień Związku Sybiraków
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Rodzaj zasobu: 
Kolekcja
Nośnik informacji: 
papier
Typ zasobu: 
pamiętnik/wspomnienia