deportacja

Relacje 20 dziewcząt z pobytu w obozie pracy w Niemczech w okresie II wojny światowej

Dokument jest relacją Janiny Szwalbe z lat jej niewolniczej pracy podczas II wojny światowej. Autorka opisuje swoje przeżycia od momentu deportacji do Niemiec pod koniec 1942 r. po wyzwolenie w 1945 r. Zapis przedstawia m.in. warunki i charakter niewolniczej pracy oraz życia na obczyźnie w fabryce konserw w Lubece. Szwalbe opisuje również swoją ucieczkę do Łodzi i jej konsekwencje – ponowne aresztowanie, pobyt w więzieniu, karnym obozie i ponowną eksploatację w charakterze przymusowej robotnicy.

Pamiętnik nauczycielki z Chyrowa

Pamiętnik nauczycielki zesłanej do Kazachstanu z lat 1940–1944. Dokument jest lakonicznym zapisem obejmującym okres wysiedlenia nieznanej autorki. Wspomnienia rozpoczynają się w dniu aresztowania i wywózki z rodzinnego Chyrowa – 13 kwietnia 1940 r. Autorka dokładnie wymienia miejscowości, będące kolejnymi przystankami podczas przebytej drogi do Kazachstanu – najpierw pociągiem: Chyrów – Dobromil – Przemyśl – Martuk (Kazachstan, obw. Aktubińsk), a potem autami: do kołchozu rolniczo-hodowlanego im.

[brak]

Relacja bez daty dziennej, zapewne powstała na przełomie 1945 i 1946 roku. Dotyczy wydarzeń z 1940 roku.

Autorka skoncentrowała się na opisaniu aresztowania jej ojca oraz na tym, co wiedziała o losach. Opisała, że 9 maja 1940 roku do mieszkania, w którym mieszkała z rodzicami, przyszli gestapowcy. Zapowiadali, że aresztują ludzi z planem przesłuchania ich i późniejszego wypuszczenia. Poza ojcem Autorki aresztowali także profesora Hersteina, mieszkającego po sąsiedzku.

Wspólne losy Polaków

Wspomnienie autorki o deportacji na Syberię. Jej rodzina była dość zamożna, składała się z 7 osób, w tym 5 dzieci w wieku 11-18 lat. Mieszkali w Podsokołdzie, nadleśnictwo Supraśl. Ojciec, Rafał Sacharewicz, pracował jako gajowy.

W kopalniach złota na Uralu

Wspomnienia zapisane w formie rozmowy Janiny Trawki [vel. Otrębowicz] z jej siostrzenicą na temat deportacji w głąb Rosji. Ciotka opowiada losy swej rodziny wywiezionej na Ural w lutym 1940 r. z Horożanki, woj. tarnopolskie. Ich rodzina składała się z matki, ojczyma, jego trójki dzieci z pierwszego małżeństwa (15, 12 i 3 lata) oraz Janiny, która miała 12 lat.

Do mojej najdroższej rodziny. Pamiętniki z lat 1943-44

Odpis listu (właściwie nieregularnego dziennika) pisanego do rodziny (najpewniej do siostry Zofii i jej dwóch córek, Janiny i Krystyny), zawierający opis okoliczności zsyłki do Kazachstanu (do tego momentu wraca w notatce z 11 czerwca 1944 roku, opisując przejazd przez wileńską ulicę Świętej Anny) i warunków życia w tamtejszym kołchozie. ryginał miał zostać dostarczony do rodziny Pac-Pomarnackiej przez pielęgniarkę i kucharkę z Wołkowyska, pracujące w szpitalu, do którego trafiła autorka w kwietniu 1944 roku (wspomina zresztą, że pisane „memoirów” śmieszyło tamtejszych lekarzy).

Lwowianka, wspomnienia z lat II wojny światowej

Wspomnienia powstały w lipcu 1985 roku na życzenie córki autorki, Krystyny. Dużą część stanowią odpisy listów Chutkowskiej-Jasińskiej i jej męża, pisanych z zesłania do rodziny i przechowanych przez ojca autorki, w pamiętniku przetykanych odautorskimi komentarzami, wyjaśniającymi sytuację zesłańców (sama autorka wyznaje, że nie mogła w listach zdobyć się na całkowitą szczerość). Z treści odpisanych listów wynika, że autorka nosiła się z zamiarem prowadzenia dziennika dla rodziny, prawdopodobnie sama otrzymywała taki dzienniczek od rodziny.

Wspomnienia z lat dziecinnych

Autor opowiada kilka epizodów z dzieciństwa, które przeżył w ZSRR i potem szlakiem Armii Andersa do Anglii.

Został wywieziony z matka do Archangielska w lutym 1940 r., w wieku 10 miesięcy. Z samego pobytu w ZSRR niewiele pamięta: chorobę matki oraz wyjazd z Rosji pociągiem na początku 1942 r. W czasie tej podróży matka wysiadła z pociągu, by stanąć w kolejce po jedzenie, zostawiając go śpiącego w wagonie. W międzyczasie pociąg ruszył i matka musiał go przez trzy dni gonić innymi pociągami. Małym zaopiekowali się w tym czasie żołnierze polscy.

Strony

Subskrybuj RSS - deportacja