Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Elizy Bator dotyczą przesiedlenia w 1946 r. Rozpoczyna je opis dnia wyjazdu, kiedy 13-letnia autorka wraz z matką szykują się do opuszczenia rodzinnego domu i ukochanego Wilna. Obrazy z przeszłości ukazują m.in.: przygotowania do podróży, refleksje towarzyszące wysiedleniu – smutek rozstania z bliskimi ludźmi i miejscami. Dokument zawiera również relację z podróży transportem na zachód: wymuszanie łapówek przez żołnierzy, incydenty w trakcie tułaczki, okoliczności dotarcia do Wrocławia oraz sporo odniesień do życia osobistego autorki.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Autorka opisuje doświadczenia swojej rodziny – siostry, ojca i matki – oraz ciężkiego dzieciństwa podczas II wojny światowej, m.in.: warunki egzystencji, prześladowania ze strony ludności ukraińskiej, aresztowanie ojca, ukrywanie się, wywózkę siostry do Niemiec. We wspomnieniach znalazły się wzmianki m.in. na temat UPA i mordów dokonywanych na ludności żydowskiej. Zapiski są lapidarne, ale bogate w informacje.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Władysława Gilewska w swoich wspomnieniach dotyczących wysiedlenia w 1945 r. ukazuje ten dramatyczny okres z perspektywy młodej dziewczyny, którą wówczas była. Autorka podkreśla, że ogromne poczucie zagrożenia – grasujące bandy upowców mordujące ludność polską – sprawiło, ze nie żałowała wyjazdu. W krótkiej, rzeczowej relacji Gilewska przybliża m.in.: warunki, w jakich osadnicy przybywali na Ziemie Zachodnie, sytuację po dotarciu na miejsce (poszukiwanie miejsca do osiedlenia, niebezpieczeństwa) i życie w nowym domu – dzielone przez jakiś czas z jego niemieckimi mieszkańcami.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Janiny Grzywniak tworzą chaotyczne zapiski dotyczące losów autorki i jej rodziny po II wojnie światowej na podlwowskiej wsi. Brak wątku przewodniego i spójnej narracji. Autorka wzmiankuje m.in. wysiedlenia polskiej ludności w 1946 r., przymusową kolektywizację w 1948 r., losy rodziny.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Alina Jakubowska przedstawia skrócone dzieje swojej rodziny: dzieciństwo spędzone na wsi przed wywózką na Sybir i życie po powrocie z zesłania w 1946 r. aż do początku lat 90. XX w., kiedy dokonuje zapisków. Wspomnienia obfitują w różne wątki dotyczące warunków życia i pracy w kolejnych miejscach zamieszkania Jakubowskiej. Autorka opisuje również swoją działalność na rzecz lokalnej społeczności (wspomina m.in. rozmowę z Ochabem). Ciekawym fragmentem są zapiski odnoszące się do relacji pomiędzy przesiedleńcami pochodzącymi z różnych stron (życie w Marcinowicach a życie Ołdrzychowicach).

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Barbary Jokiel są faktograficznym, zwięzłym i jednocześnie pełnym interesujących szczegółów zapisem dotyczącym wczesnego dzieciństwa autorki, które przypadło na II wojnę światową i lata powojenne. Pamięć tych lat, ukazana z perspektywy małego dziecka, jest jednocześnie spisaną historią losów rodziny autorki, w której Jokiel po latach opisuje m.in. okupację Wilna, wrażenia i warunki podróży przesiedleńczej na zachód w 1946 r. oraz nowe życie w Szczecinie.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Hanny Jarodzkiej są luźnymi zapiskami, w których autorka fragmentarycznie przedstawia swoje życie. Powraca w nich m.in. do dzieciństwa, przywołując obrazy ze szczęśliwego, przedwojennego życia z rodzicami w Koninie, które przerwał wybuch II wojny światowej. Wspomnienia dotyczą również rodziców i losów rodziny autorki podczas okupacji i po niej – z wielką historią w tle: wojną, zjednoczeniem Niemiec, stanem wojennym. Jarodzka pisze szczegółowo, ale jednocześnie z dystansem wobec przedstawianych wydarzeń, starając się oddać przeszłość dokładnie tak, jak ją zapamiętała.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Kazimiera Książek opisuje swoje przeżycia z lat II wojny światowej, którą przeżyła we Lwowie i skąd wyjechała w 1945 r. na Ziemie Odzyskane. Wspomina m.in. wydarzenia z okupacji sowieckiej i niemieckiej: aresztowania, wywózki na Syberię, ukrywanie się, eksterminację Żydów oraz swoją wojenną egzystencję – najpierw wspólną z mężem, a pod koniec wojny samotną. Z zapisków autorki wyłania się portret sprawczej i zaradnej kobiety, która potrafiła w trudnym okresie samodzielnie wyżywić rodzinę, opiekując się trójką dzieci.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Reginy Kozłowskiej ukazują jej przeżycia po zakończeniu II wojny światowej, kiedy w ramach akcji przesiedleńczej opuściła rodzinne Wilno i w grudniu 1945 r. wraz z matką znalazła się w Bydgoszczy. Autorka opisuje losy rozdzielonej wyjazdem rodziny – ojciec pozostał w Wilnie, siostra i brat wyjechali dalej na Zachód – i pierwsze lata w nowej rzeczywistości: pracę i stosunek miejscowej ludności do przesiedleńców.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Olgi Lickindorf z sześcioletniego zesłania na Sybir są przejmującym zapisem drastycznych przeżyć małych dzieci, które jedynie dzięki zaradności i heroizmowi swej matki przetrwały nieludzkie warunki zsyłki. Zapiski zawierają opis realiów podróży, przybycia i egzystencji w Barnaule po wcieleniu ojca autorki do wojska. Lickindorf opisuje nieprzerwane starania matki, która imała się różnych sposobów, żeby wykarmić czwórkę małych dzieci – nauczyła się m.in. wróżyć z kart i w ten sposób zarabiała.

Strony

Subskrybuj RSS - Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie