zesłanie

[Wspomnienia z lat 1939-1955]

Na początku wspomnienia Zofii Sadowskiej ukazują atmosferę lata 1939, przygotowania do wojny i wkroczenie do Łucka wojsk radzieckich. Obszernie przedstawione są deportacje ludności polskiej na wschód i próba udzielenia pomocy rodzinie Wdziękońskich.  Odnotowane zostają działania NKWD, które przed opuszczeniem Łucka w czerwcu 1941 rozstrzelało ok. 7 tys. więźniów  oraz narastające zagrożenie ze strony Ukraińców - AK tworzy w okolicy miasta punkty obrony przed nimi.

Fragment wspomnień

W dwóch listach do ZNiO, Leokadia Bagińska zawarła zarys swoich wspomnień z okresu II wojny światowej. Autorka wyraża chęć przesłania rozszerzonej wersji swoich przeżyć, jednocześnie akcentuje zaniepokojenie o własne bezpieczeństwo w sytuacji jej ewentualnego przekazania. Obawę tłumaczy pośrednio istniejącą sytuacja geopolityczną („niemogę bardzo się rozpisywać o przeżyciach w Pińsku. Tereny te należą obecnie do narodu zaprzyjaźnionego z Polską”) oraz faktem, że właśnie z powodu prowadzonych zapisków została zesłana na Syberię („pięć lat przebywałam za moje piśmiennictwo”).

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Wspomnienia Cecylii Łuciów z lat wojny, kiedy jako mała dziewczynka została wywieziona z rodziną na Sybir. Autorka opisuje swoje życie przed wojną i na zesłaniu – m.in.: pracę, szkołę, pierwszą Wielkanoc, aresztowanie matki, głód i drastycznie złe warunki bytowe. Ze szczegółami ukazuje rozpaczliwą sytuację zesłańców – w tym losy dzieci, starania matki i własne, kiedy imała się różnych zajęć, by przetrwać. Spojrzenie dziecka skoncentrowanego na tu i teraz daje niezwykle ostre i surowe kadry, z których można ułożyć szerszy portret życia zesłańców.

Pamiętniki „repatriantów” z Kresów Wschodnich na Ziemie Zachodnie. Pokłosie konkursu ogłoszonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego w 1992 r.

Dokument jest streszczeniem losów autorki i jej rodziny na zesłaniu, gdzie spędzili łącznie sześć lat (1940–1946), oraz początków nowego życia po powrocie do Polski. Pękala opisuje m.in. straszne warunki, w jakich musieli przeżyć i pracować – zarówno dorośli, jak i dzieci, które też były wykorzystywane w charakterze darmowej siły roboczej. Zapiski kończą się wspomnieniem z pierwszych chwil na Ziemiach Zachodnich, gdzie autorka wraz z rodziną trafiła po przesiedleniu i krótko dzieliła dom i życie z mieszkającymi tam wciąż Niemcami.

Fragment pamiętnika mojej Mamy Antoniny Kozickiej zmarłej 28.VIII.1972 r.

Fragment pamiętnika dotyczy zesłania w 1940 roku rodziny Antoniny i Bolesława Kozickich do kołchozu Jożma koło Piniegi. W 1941 roku zmarł Bolesław Kozicki, a w 1942 jego matka. W 1943 roku Antonina Kozicka razem z dwiema córkami (w tym z Elżbietą) zostały aresztowane za odmówienie przyjęcia obywatlestwa sowieckiego i osadzone w łagrze Tałagi. Zwolniono je w 1944 roku, wróciły do Polski w 1946. Antonina Kozicka – jak nadmienia jej córka w swoim krótkim wspomnieniu (k.

Wspomnienia i dziennik

Wspomnienia obejmują okres ok. 1890–1940. Romerowa pisała je na zesłaniu w Rosji (tj. ok. 1942). Być może stanowiły brulionową wersję większej całości, która nie powstała.Zbiór wspomnień Zofii Romerowej rozpoczyna sie od opisu domu rodzinnego, znajdującego się przy ulicy Niemieckiej 3 w Wilnie (tzw. Szyszkarnia – od nazwiska właściciela – Szyszki).

Pamiętnik 1839–1841

Nostalgiczny powrót do przeszłości, dedykowany braciom Zenonowi i Feliksowi, przebywającym na polistopadowej emigracji we Francji. Pamiętnik Chaborskiej podzielony jest na dziesięć rozdziałów, poprzedzonych wprowadzeniem (datacja umieszczona w nagłówku: „1839 i 1840” jest błędna; treść w części końcowej dotyczy powrotu Chaborskiej z zesłania, co – jak odnotowuje Wiktoria Śliwowska w książce „Zesłańcy polscy w Imperium Rosyjskim” – nastąpiło w roku 1842).

Wschodnie losy Polaków

Wspomnienie Haliny Nowickiej deportowanej ze wsi Bogusze, pow. Grajewo, do Kazachstanu w dniu 13.04.1940 r., nadesłane do redakcji „Kontaktów” (w Łomży), na konkurs pod nazwą „Wschodnie losy Polaków”.

Dzienniki

Dzienniki Zofii Römerowej składają się z pięciu tomów i zawierają zapiski z lat 1845–1877. Notatki sa starannie prowadzone, niemal pozbawione poprawek, opatrzone datami (ze wskazaniem dnia tygodnia i przypadającego w danym dniu święta). Każdy miesiąc kończy się podsumowaniem wydarzeń. Tom pierwszy rozpoczyna się od wpisu w styczniu 1845 w Wołogdzie. Początek tego roku budzi żywe i bolesne wspomnienia dotyczące śmierci pierworodnego syna Edwarda (Cika), silne emocje wywołuje również śmierć dwudziestojednoletniej siostry Reginy (grudzień 1844).

Strony

Subskrybuj RSS - zesłanie